سادهترين بازى گنجفه را « غنچهنار » مىگفتند و آنچنان بود كه ابتدا چهار ورق به صورت روباز به زمين مىانداختند و آنگاه براى هربازيكن كه غالبا دو يا سه نفر مىشدند ، چهار ورق روبسته مىدادند . هربازيكن مىتوانست با يكى از ورقهايش ورق يا ورقهائى را كه مجموع خالهاى آنها برابر با تعداد خال آن بود از زمين بردارد و الّا يكى از ورقهايش را به زمين بيندازد .
تعداد ورقهاى گنجفه 52 عدد بود و هركس 27 عدد يا بيشتر آنها را مىبرد دو امتياز بدست مىآورد . همچنين در يكدست ورق گنجفه خالهاى 13 ورق به صورت صليب بود و لذا هركس هفت ورق يا بيشتر از آنها را در بين ورقهاى خود مىداشت يك امتياز تحصيل مىكرد . دو ورق بنام « دهلو خوشگل » و « دولو خوشگل » بود كه در اردبيل بدانها « قيزيل اونلوق » و « خاچ ايكى ليك » مىگفتند و هريك يك امتياز براى برندهء آنها فراهم مىكردند و بدينطريق مجموع امتيازها 5 مىشد . پس از چند بازى هركس زودتر به عدد قراردادى مثلا 21 مىرسيد برنده مىگشت .
بردوباخت اين بازى ، كه غالبا در خانواده صورت مىگرفت ، يكعدد صابون دستشوئى يا يك جفت جوراب و يا يك دستمال و نظاير آنها بود .
بازى ديگرى كه با ورقبازى مىكردند « پاسور » نام داشت و به شكل غنچهنار بود با اين تفاوت كه در اين بازى هرورق مىتوانست ورقهائى را ببرد كه مجموع خالهاى آنها 11 شود ، مثلا اگر در زمين يك ورق هشتلو بود آن را با يك ورق سهلو مىشد برداشت و يا اگر در دست بازيكن ورق ششلو بود مىتوانست ورق يا ورقهائى را از زمين بردارد كه خالهاى آن پنج يا مجموع خالهاى آنها پنج باشد . تفاوت ديگر آن بود كه در پاسور ، ورقهائى به شكل و بنام سرباز بود و مىتوانست تمام ورقهائى را كه در زمين قرار داشت ، جز ورقهائى كه شكل بىبى و يا شاه داشت ، بردارد .
هنگام محاسبهء امتيازها ، معمولال تعداد ورق هركس بيشتر بود 2 امتياز داشت و تعداد خالهاى صليبشكل ، كه به « خاچ » معروف بود نزد هركس بيشتر مىشد يك امتياز به حساب مىآمد . هرآس ، يعنى ورقى كه يك خال داشت و اصطلاحا تكخال ناميده مىشد ، هريك يك امتياز نصيب صاحبش مىكرد . هرسرباز هم ، كه در اردبيل
اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — صفحة 271
مساهمون: بابا صفرى
ص٢٧١