تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — صفحة 269

مساهمون:

ص٢٦٩
شكل ديگر اين بازى با « قاب » صورت مىگرفت . قاب را بتركى « آشخ » مىگفتند و در « جزيخ » بجاى سنگ از آن مىچيدند و بجاى لپرت نيز با قاب ديگرى بنام « ساققا » مىزدند . « ساققا » قاب نسبتا درشتى بود كه در محلّ فرورفتگى آن « بره‌موم » مىچسبانيدند و گاهى هم آن را قدرى سوراخ كرده سرب گداخته مىريختند تا ساققا سنگين‌تر شود و فشارش در موقع بازى بر قابهاى ديگر بيشتر گردد و آنها را از جيزيخ بيرون آورد . نوع ديگر بازى با قاب « تالادى » نام داشت و سرنوشت اين بازى با چگونگى قرار گرفتن ساققا در زمين تعيين مىشد . هرقاب معمولا چهار سطح بزرگ دارد يكى آن قسمت كه وسط آن فرورفته است و اين سطح را در آن بازى « جيك » مىناميدند و سطح مقابل آن را « بك » مىخواندند . از دو روى ديگر آنچه هموارتر بود « توخان » و سطح مقابل آن را « كوور ، يا آلچى » مىگفتند . بندرت اتفاق مىافتاد كه ساققا روى يكى از دو سطح باريك ديگر خود قرار گيرد و اگر چنين مىشد آن را « اومبا » مىخواندند . رسم بازى تالادى چنان بود كه مثلا دو بچه هريك دو يا سه قاب را در يك خط مستقيم ، كنار هم مىگذاشتند و آنگاه بنوبت از كنار آن ، ساققاى خود را بفاصلهء دو سه مترى در جلوى خويش مىانداختند . اگر ساققا به صورت توخان مىايستاد همهء قابها از آن صاحب آن مىگرديد و اگر به صورت آلچى قرار مىگرفت نفر بعد مىبايست از همان كنار قابها با ساققاى خودش آن را بزند . اگر او موفق بزدن آن مىگرديد برندهء قابها بود و اگر نمىتوانست آن را بزند اينبار آنكس كه ساققايش آلچى افتاده بود همهء قابها را مىبرد . هرگاه ساققاى بازيكن ، نه توخان و نه آلچى مىشد بازيكنها ديگر نيز ساققاى خود را مىانداختند . اگر آنها هم توخان يا آلچى مىافتادند به همان نحو عمل مىكردند ولى اگر چنين نمىشد اينبار نفر اول با ساققاى خودش ، از همانجا كه افتاده بود ، قابها را مىزد و در صورتى كه ساققايش بوك يا توخان مىشد برنده مىگشت و الا نوبت بازى به ديگرى مىرسيد . با بوك افتادن ساققا يك قاب مىبرد ولى در حالت توخان همهء آنهائى را كه
اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — صفحة 269 | بابا صفرى