تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — صفحة 249

مساهمون:

ص٢٤٩
براى صيانت خانه‌ها ديوارهاى بيرونى آنها بلند ساخته مىشد و كوچه‌ها نيز تنگ و پيچ‌درپيچ منظور مىگشت .

سبك حمامهاى قديم اردبيل :

هنرمندى معمارها در حمامهائيكه از قديم باقى مانده است بنحو بارزى خودنمائى مىكند و ملاحظه آنها آدمى را با مهارت و قابليّت معماران قديم اردبيل آشنا مىسازد . چون نوع مسالح ساختمانى احداث حمام را در خانه غيرممكن مىساخت از اينرو خانه‌ها عموما فاقد حمام بود و مردم از حمّامهاى عمومى شهر استفاده مىكردند . اردبيل حمامهاى زيادى داشت و تقريبا در اكثر محلّات آن حمام عمومى به چشم مىخورد . حمامها با توجّه بشرايط اقليمى ساخته مىشد و كليهء پىها و پايه‌ها و ديوارهاى آنها تا دو سه متر بالاتر از زمين با سنگ بنا مىگرديد . در ورودى آنها معمولا بيك دالان هشت‌ضلعى يا شش ضلعى باز مىشد و شخص پس از عبور از آن وارد محوطهء « جامه‌كن » مىگشت . جامه‌كن محوطهء وسيع هشت ضلعى بود و گنبد ضربى بالنسبه مرتفعى سقف آن را تشكيل مىداد . سقف داخلى گنبد غالبا منقوش بود و چنان كه گفته‌ايم از عشاق قديم تا حيوانات و درختان جنگلى مناظرى در آن به چشم مىخورد . اين تصاوير عموما رنگى و با رنگ و روغن ترسيم مىگشت . در وسط محوطهء جامه‌كن حوض سنگى بزرگ و بالنسبه عميقى قرار داشت و در چهار طرف آن چهار خروجى سنگى به شكل مستطيل ، بعرض نيم متر و عمق 20 سانتىمتر ، از آن جدا شده تا كنار سكوى بلند و وسيعى ، كه دورتادور محوطه و بارتفاع تقريبى 75 سانتىمتر ساخته شده بود وصل مىگشت . اين سكو كه گاهى عرض آن تا دو متر مىرسيد براى درآوردن و يا پوشيدن رختها و گذاشتن آنها بود . بين جامه‌كن و سربينهء حمام ، دالان مستطيل ديگرى قرار داشت و شخص را به داخل حمام راهنمائى مىنمود . وجود اين دالان بمنزلهء فضاى محفوظ بود تا سرماى بيرون به سربينه سرايت نكند . خود سربينه نيز در اصل محوطه مستطيل‌شكل وسيع با سقف گنبدى بود و قسمتى از سطح آن ، در طول يكى از اضلاع ، به سه قسمت تقسيم مىشد . در قسمت وسط خزينه قرار داشت و دو طرف آن به صورت دو اطاق بود كه آنها را « خلوتى »
اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — صفحة 249 | بابا صفرى