حقائق زنده تعابيرى نمودهاند كه مىرساند آن حقائق فاقد حسّ و شعورند و حال آنكه هر يك از اين ظواهر شرعيّه از نماز و روزه و حجّ و جهاد و صلهء رحم و صدقات و امر به معروف و نهى از منكر و غير اينها داراى حقيقتى هستند زنده و با شعور و ادراك .
سالك كسى را گويند كه با قدم سلوك و مجاهده بخواهد بعون الله و توفيقه در سايهء ذلّ عبوديّت و خاكسارى و تضرّع و ابتهال ، كدورت و قشر نفس و عقل را كنار زده و با عقل پاك و نفس روشن و نورانى بىغلّ و غش و با صفا و جلاى خود آن حقائق عاليه را در همين نشئهء مادّيّه و جهان ظلمانى مشاهده كند . چهبسا اتّفاق مىافتد كه سالك همين وضوء و نماز را به صورت واقعى خود مشاهده مىكند و مىبيند كه از حيث شعور و ادراك هزاران مرتبه از صورت جسمانيّهء خارجيّهء آن امتياز دارد چنان كه راجع به صور مثالى عبادات در عالم برزخ و قيامت و تكلّم انسان با آنها در اخبار ائمّهء طاهرين - صلوات الله و سلامه عليهم اجمعين - مطالبى ارزنده و بسيار نفيس وارد است ، و در قرآن مجيد راجع به نطق جوارح و سمع و بصر آيهاى است . پس نبايد گمان كرد كه مسجد عبارت است از همين خشت و گل ، بلكه آن را واقعيّتى است زنده و مدرك و شاعر ، لذا در اخبار آمده است كه در فرداى قيامت قرآن و مسجد نزد پروردگار خود شكايت مىنمايند .
شخصى از سالكين راه خدا به بستر خود آرميده بود چون خواست از اين پهلو به آن پهلو بغلطد ناگهان از زمين نالهاى شنيد . چون علّت
رساله لب اللباب در سير و سلوك اولى الالباب — صفحة 111
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص١١١