ابن عبد السيد هم ملقب بنظام الدين بوده و بر حسب معمول كه نام و لقب جد و پدر را به فرزند مىدهند نظام الدين احمد بن محمود را بدين نام و لقب خواندهاند و هموست كه نزد ركن الدين عميدى به تحصيل پرداخته و در وقعهء نيشابور شربت شهادت چشيده است منتهى ابن خلكان نبيره را به نيا از جهت وحدت نام و لقب اشتباه كرده و مؤيد اين احتمال آنست كه در وفيات الاعيان ، طبع جديد مصر اين عبارت چنين آمده است :
و كان ولده من اعيان العلماء ، و اجتمعت به عدة دفوع - ( اين نكته از افادات دانشمند محقق آقاى مجتبى مينوى است كه نسخهء مذكوره را بدست دارند ) و بنابراين كليهء اشكالات ما دربارهء نظام الدين حصيرى از تلمذ كمال الدين كاميار و تناقض گفتهء ابن خلكان با نصوص سائر مورخين مرتفع خواهد گرديد .
ناگفته نماند كه مؤلف الجواهر المضيئة و الفوائد البهية كه هر دو در بيان طبقات فقهاء حنفيّه است از نظام الدين حصيرى بدينگونه ياد كردهاند : احمد بن محمود بن عبد السيد همام الدين الحصيرى « 1 » كه ظاهر آن دلالت دارد بر اينكه احمد بن محمود ملقب به همام الدين بوده است درصورتىكه مؤلف الجواهر المضيئة گويد : و احمد هذا يلقب بنظام الدين - پس شبهه نيست كه عنوان « همام الدين » اشتباه ناسخ است و يا آنكه عبد السيد جد جمال الدين ملقب بهمام الدين بوده و مؤلف الفوائد البهيه بدون توجه بذيل ترجمه اين مطلب را از كتاب الجواهر المضيئة نقل كرده و تناقض آن را با عنوان صاحب ترجمه در وفيات الاعيان در نيافته و مطالب آن كتاب را در شرح حال احمد بن محمود ( نظام الدين ) آورده است و با اندك تأمل در تاريخ ولادت نظام الدين حصيرى ( 629 ) و وفات پدر او جمال الدين حصيرى ( 636 ) معلوم مىگردد كه سخن مؤلف - الجواهر المضيئة در ترجمهء حال نظام الدين كه : تفقه على ابيه - به قوت مورد ترديد است چه نظام الدين بوقت مرگ پدر تقريبا هفتساله بوده و در آن مرحله از عمر تحصيل فقه كه جزو علوم نهايى مدارس اسلامى است بحسب معمول و عادت ميسر نبوده است .
حصيرى نسبت است بحصير يكى از قراى بخارا يا محلهء حصيربافان در آن شهر كه ممكن است ابو بكر حصيرى ممدوح فرخى و يكى از رجال دورهء محمود و مسعود غزنوى
هامش
( 1 ) - الجواهر المضيئة : الحصرى ( بدون يا ) و آن غلط است و كذا فى تاريخ ابن كثير :