عجل اللّه تعالى فرجه كه در تشييع شيعيان و نماز بر آنها حاضر شوند ، بلكه آمرزيدن مشيعين ، اول لطف حق است نسبت به ميت و غيره ، [ اينها ] تماما از لوازم ملازمه ما بين روح و جسم ميت است . « 1 »
2 . سؤال در قبر از روح است با تعلق به همين جسم ميت مقبور و جسد مقبور و ناملايمات بر آن ، موجب تألم روح است كه ناله دارد ، چشمش از حدقه بيرون آمده و بدنش گنديده و تا آنكه جاذبه روح و مغناطيست آن ، صورت جسميه را از ماده تجريد نكند اين تعلق به بدن مقبور ، محفوظ است . ولى گمان نكنند كه بدن ، زنده دنيوى شود بلكه آن ، مرده دنيوى است و عوام اين قسم خيال نكند و به عوامهاى مانند خودشان تعليم نكند تا دشمنان دين ، آورنده دين را مسخره كنند كه ما قاووت در دهان ميت گذارديم و ابدا تغييرى نكرده بود ؛ علاوه اگر زنده ملكى شود و ثانيا بميرد ،
هامش
( 1 ) . مىفرمايند : تمامى دستورهاى دينى درباره شخصى كه از دنيا رفته است ، از غسل دادن و حنوط كردن كه عبارت از قرار دادن كافور بر هفت مورد يا هشت مورد سجده او ( پيشانى ، دو كف دست ، دو سر زانو ، دو انگشت پا و هشتم نوك بينى ) در صورتى كه بينى را هم استحبابا با كافور بيالايند ، همگى به خاطر آن است كه ميان روح و بدن جاذبهاى وجود دارد كه تا مدتها اين علاقه از بين نمىرود و به همين جهت است كه مىگويند روح از شدت علاقهاى كه به بدن دارد ، از فشار آب در حال غسل دادن و يا تابوت و غيره بر بدنش احساس رنج مىكند و از ائمه معصومين ( ع ) رسيده است كه روح به غسال التماس مىكند كه با بدنش مدارا و با مهربانى با آن رفتار كند و باز به همين دليل است كه براى قطع اعضاى بدن ميت ديه مشخص شده و مسلمانان را به تشييع جنازه مسلمانان ترغيب كردهاند . جا دارد در اينجا بيان شود كه نخستين عنايت خداوند تعالى به ميت اين است كه تشييعكنندگانش را مىآمرزد و نيز دستور دادهاند كه مردگان را احترام و براى آنان طلب آمرزش كنيد و مقام مقدس حضرت ولى عصر ( عج ) وعده فرمودهاند كه در تشييع جنازه شيعيان حاضر مىشوند و در نماز بر آنان شركت مىكنند . تمامى اين امتيازات و توجهات به خاطر ملازمهاى است كه ميان روح و جسم مرده موجود است .