دقيقه به بدن متوجه ساختن است و روح ، الم تدريجى را دفعتا ادراك مىكند ، نعوذ باللّه . « 1 »
هزار آفرين به مقام نبوت كه فرمود : قبر را به حدى گود كند كه ابدان از دستبرد حيوانات لاشهخوار محفوظ ماند ، ارواح العالمين له الفداء .
السلطنه الثانية : ملك فتان ، ممتحن نفس مىباشد كه تحصيل اوصاف حميده و اخلاق پسنديده كرده يا نه و معنى آن كثير الفتنة و بسيار آزمايشكننده كه صبور است يا جزوع ، متكبر است يا متواضع ، عبد است يا حر ، به عبارة الاخرى چون وزن انسان به كمالات و صفات روحيه اوست ، آنجا معلوم مىشود كه خفيف است يا وزين ، و آثار اخلاق حسنه و رذيله به قسمى كه ممكن است در برزخ ظاهر شود ، ظاهر خواهد شد ، از جمله فعاليت روح است در برزخ ؛ چنانچه به حضرت آدم و حوا امر مىشود كه :
« اسكن انت و زوجك الجنة و كلا منها رغدا حيث شئتما » و اساس خوردن بر مشيت آنها گذارده شده . بلكه مىتوانند ارواح مطلقه ، سير در تمام برازخ تا مقعر عرش بنمايد ؛ بلكه مىتوانند مساعدت با اهل ملك بنمايند و لذا توسل به ارواح مقدسه انبياء و اولياء و ائمه هدى اگرچه فوق برازخ
هامش
( 1 ) . مىفرمايند : بزرگترين مصيبتها براى روحى كه به جسد علاقه دارد و اين علاقه مانند عاشق و معشوقى است كه عاشق مىخواهد به نيروى عشق معشوقش را متوجه خويش سازد تا مصداق « حتى يعود البدن الى حيث الروح » شود ، سوزاندن آن است ؛ زيرا همان گونه كه گفته شد ، ناملايماتى كه متوجه بدن مىشود ، ناراحتى و تأثر روح را به همراه دارد ؛ همچنانكه احترام و تكريم و تشييع سبب خشنودى آن است ، و از آنجا كه روح صورت جسميه را به تدريج جذب مىكند ، ناراحتى وى از متلاشى شدن و ناملايمات ديگر آن بسيار كم است ؛ زيرا ناملايمات تدريجى است ؛ ولى سوزاندن ، ناملايمات چندينساله را در مدت چند دقيقه متوجه روح مىكند كه روح بر اثر آن بايد ناراحتى تدريجى را در آن واحد پذيرا شود . ازاينرو است كه قانون اسلامى گذشته از زشت دانستن عمل سوزاندن ، آن را حرام مىداند ؛ همچنين براى رعايت شخصيت انسان و جلوگيرى از آزار روح ، همان گونه كه گذشت ، دستورهاى انسان دوستانه و خداپسندانه را الزامى مىداند