10 . معرفه : شرائط نسبت به مدعو
1 . آن است كه متعرض نواميس صاحبخانه نشود و چشمچرانى نكند . « 1 »
2 . دوم آنكه عيوب ضيافت را مستور دارد . « 2 »
3 . آنكه مادامىكه قوت غذاى مضيف در بدن او است معصيت خدا نكند . « 3 »
هامش
عاقلانه مىتوان رشته اخوت را در جهت اهداف اسلامى و اصلاح كارهاى بشرى استحكام بخشيد .
( 1 ) . از جمله نكاتى كه مهمان بايد رعايت كند ، عزت نفس است ؛ يعنى در مقام دوستى پاكباز و از صفاى ضمير برخوردار باشد ؛ زيرا آن كس كه بر سر خوان دوست قدم مىگذارد ، در واقع بهعنوان يك محرم و برادر در كنار خانواده دوست قرار مىگيرد ؛ ازاينرو شايسته است بهگونهاى برخورد كند كه اعضاى خانواده دوست را همچون اعضاى خانواده خويش شمارد و با دلى پاك و ديده خالى از هرگونه هرزگى و چشمچرانى در محيط خانه دوست وارد شود ؛ زيرا اگر جز اين روش برگزيده شود ، نه تنها فرد دوستى را رعايت نكرده ، بلكه خيانتى غير قابل بخشش مرتكب شده است و اين بر خلاف هدفى است كه براى جلب دوستى و رابطه برادرى صورت مىگيرد . بنابراين نخستين وظيفه مهمان ، رعايت حريم عفت و پاكبازى است ؛ هرچند اين وظيفه اوليه هر مسلمان است كه بايد در هر حال و در هر مكان به رعايت آن همت گمارد و سلامت روح و پاكى ضمير خود را حفظ كند .
( 2 ) . دومين نكتهاى كه مهمان بايد به آن توجه كند ، اين است كه چنانچه در نوع پذيرايى نقصهايى مشاهده شود ، بكوشد از آنها چشمپوشى كند و هرگز نخواهد كه آن نقيصها را آشكار سازد ؛ زيرا علاوه بر آنكه شكرانه مهربانىها و زحمات ميزبان را بجا نياورده است ، وى را شرمسار و در نزد ديگر مهمانان تحقير كرده و اين خلاف مروت و دوستى و برادرى است .
( 3 ) . هرچند معصيت خدا در هر حال نبايد از انسان سر بزند ، ظرافت اين نكته در اين است كه تا چه اندازه احترام نعمت منعم لازم است و اين اشاره است به آنكه اى بنده خدا كه هميشه بر سر خوان نعمت الهى نشسته و از آن بهره مىبرى و سراسر وجودت متعلق به ميزبان است ، آيا سزاوار است كه نعمتهاى او را كفران كنى و اسباب سخط وى را فراهم آورى ؟ ازاينرو مىفرمايد : تا زمانى كه نيروى غذاى خوان دوستى در بدن انسان است ، انسان نبايد خدا را معصيت كند ؛ زيرا در صورت معصيت ، دو نعمت را كفران كرده است ؛ يعنى هم حق ميزبان خود را ناديده گرفته است كه اگر انسان خود را به جاى ميزبان گذارد ، هرگز راضى نخواهد شد از كسى كه اينچنين رفتارى