شود كه نيز نقض غرض نشود ؛ لذا در صورتى كه بدون دعوت وارد شود ، امر سهل است شرعا و عرفا . « 1 »
2 . آنكه بايد تعديلى كند در ما حضر و ما حصل نسبت به ميهمان و ديگران ؛ نه آنكه تمام را براى او حاضر كند و عيال را محروم سازد كه اين نيز موجب نقض غرض است و مانع از حدوث الفت ؛ بلكه شايد در بعضى موجب بغضاء شود . « 2 »
هامش
( 1 ) . با توجه به اينكه روابط اجتماعى بايد بر مقرراتى استوار شود كه در تحكيم آن روابط مؤثر و از گسيختگى آن جلوگيرى كند ، ازاينرو بايد درباره دوستى و برادرى نيز نكاتى را مورد توجه قرارداد كه هم در جهت پايدارى آن اثربخش باشد و هم از بروز سردى و جدايى آن جلوگيرى كند . بنابراين مىفرمايد : دعوت و پذيرايى از دوستان و پذيرش آن ، يكى از مراتب برادرى است ؛ ولى گفتنى است كه شخص ميزبان بايد در اينباره شرايطى را رعايت كند كه از جمله آن شرائط ، عدم تكلف و مشقت در پذيرايى است ؛ زيرا مهمانى دادن براى ايجاد دوستى و برادرى از روشهاى خداپسندانه است . البته بايد توجه داشت اگر با وضعى ترتيب داده شود كه ميزبان در تهيه آن دچار محنت شود و با سختى و دشوارى آن را به راه اندازد ، كمتر براى چنين مهمانى و تكرار آن خود را مهيا مىكند و نيز ممكن است كه دوستان ديگر نتوانند از عهده اينگونه مهمانىها برآيند ؛ بنابراين بهتر است از روشى كه سبب سردى در رابطه دوستى و برادرى است ، چشم پوشيد و صفا را جانشين تكلف و سختى كرد .
البته منظور از سادگى و عدم تكلف آن نيست كه از احترام به ميهمان كاسته شود ؛ زيرا عدم رعايت آن با غرضى كه از ميهمانى داريم و آن استحكام دوستى و صميميت است منافات دارد و در حقيقت نقض غرض است ؛ ولى چنانچه ميهمان بدون دعوت قبلى و سر زده در جمع دوستان حاضر شود ، پذيرايى بسيار آسان است ؛ زيرا اين حركت خود حكايت از صميميت دارد و تشريفات كم ، اثر منفى نخواهد داشت . بنابراين مىفرمايند : اين مورد با تأكيدى كه از شرع در اينباره رسيده و درباره مهمان سفارش شده است منافات ندارد و از نظر عرف كه رعايت مهمان اخلاقا مورد توجه است آسانتر خواهد بود .
( 2 ) . دومين شرطى كه ميزبان بايد رعايت كند ، اين است كه آنچه براى مهمان از مواد موجود تهيه مىكند و آنچه از بيرون فراهم مىآورد ، به صورتى برنامهريزى شود كه هم جانب مهمان رعايت شود و هم موقعيت خانواده در