احمد و بو جهل هم « 1 » يكسان بدى »
و قيل :
« به حقيقت آدمى باش ، و گرنه مرغ باشد * كه همين سخن بگويد به زبان آدميّت » « 2 »
« مگر آدمى نبودى كه اسير ديو ماندى * كه فرشته ره ندارد به مقام آدميّت »
الى آخر . امّا « 3 » :
اگر نورى رسد از عالم جان
مراد از نور ، علم « 4 » است . چنانكه پيش معروض شد كلام امام انام جعفر بن محمّد « 5 » الصّادق ( ع ) : « ليس العلم بكثرة التّعليم و التّعلم بل العلم نور يقذفه اللّه فى قلب من يشاء » . و تعريف علم نمودهاند : « كون العلم نور لنفسه و نور لغيره » . يا آنكه : « المعرفة نور ينوّر بها ارواح المريدين » . و وجه بودن علم نور به جهت آن است كه همچنانكه به نور حسّ ، چون نور شمس و « 6 » قمر و « 7 » سراج ديده مىشود تمام صور محسوسهى جزئيّه ، همچنين « 8 » به نور علم مشاهده مىشود جميع صور معقولهء كليّه . چنانكه فرمودهاند حكماء : « المعرفة بذر المشاهدة » . و عالم جان مراد عالم عقل است كه او مغز و جان اين عالم و اين [ عالم ] قشر و بدن اوست . و چنانكه « 9 » هر كمالى كه در اينجا ظاهر از اين بدن طبيعى انسانى است ، در واقع نفس الامر از آن روح مجرّد است ؛ چه ، بدن در حال حيات [ اگر ] به طور
هامش
( 1 ) . پا : خود
( 2 ) . شا : ( به . . . آدميّت ) را ندارد .
( 3 ) . شا : اما
( 4 ) . پا : علم نور
( 5 ) . شا : ( بن محمد ) را ندارد .
( 6 ) . شا : يا
( 7 ) . شا : يا
( 8 ) . شا : ( چنين ) را ندارد .
( 9 ) . پا : چنانچه