تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح مثنوى ( فارسى ) — صفحة 550

مساهمون:

ص٥٥٠
كسوف : خورشيدگرفتگى ؛ هنگامى كه ماه بين زمين و خورشيد باشد . كشتن شمع : خاموش كردن شمع كشتى تن : كنايه از ادراك حسّى كظم : فروخوردن كفشگر : كفش‌دوز كل : كچل كلاب : جمع « كلب » ، سگان كلب : سگ كلك : قلم ، نى كلمهء توحيد : لا إله الّا الله كمان كشيدن : پيروز شدن ، تحمّل كردن ، از عهده برآمدن كما هى : آن‌گونه كه هست . كمون : پوشيدگى ، نهان بودن ، نهفتگى ، نهان كمينگاه عوارض : كنايه از شبهه‌ها و وسوسه‌ها كناس : رفتگر ، رفتن كنايس : جمع « كنيسه » ، محلّ عبادت يهودان كنه : اصل ، حقيقت ، گوهر كوشك : خانهء بزرگ ، كاخ تابستانى كه : مخفّف « كوه » كهف : غار كياست : زيركى كيس : كيسهء پول كيش : آيين ، اعتقاد ، باور كيف : كيفيت گام پا : اثر قدم گام و طواف : رفتن و گرد برگرديدن ؛ كنايه از صورت ظاهرى عبادتها گبر : آتش‌پرست ، زردشتى ، كافر گبر : در اينجا معادل قدرى است كه قائل به اختيار و قدرت مطلق انسان است و قدرت و اراده الهى را در افعال انسانى بىنقش مىداند . گپ مزن : سخن مگو گران : سنگين گردكان : گردو گرگ : كنايه از دنياپرستان كه دامگاه و هلاكتگاه خود را مايهء عيش پندارند يا كنايه از وسوسه‌هاى شيطانى و تمايلات نفسانى گره‌كارى : كنايه از رنج بردن و نتيجه گرفتن گز : مقياس طول ، معادل 16 گره ، در عربى « ذرع » گويند . گزاف : بيهوده ، ناسنجيده ، از روى نادانى گفت : گفته ، سخن گفتى : پندارى گل‌انداينده : گل‌كار ؛ در اينجا خداى تعالى گلبن : بوته گل ، كنايه از مرشد و راهنماى كامل گلخن : آتشگاه حمّام ، مزبله ، جاى انداختن خس و خاشاك ، گاه كنايه از جسم و زندگانى دنيايى