فى تفسير قوله تعالى : « سَنُرِيهِمْ آياتِنا فِي الْآفاقِ وَ فِي أَنْفُسِهِمْ »
الآية
ما كجا بوديم كان ديّان دين * عقل مىكاريد اندر آب و طين ؟
چون همىكرد از عدم گردون بديد * وين بساط خاك را مىگستريد
ز اختران مىساخت او مصباحها * وز طبايع قفل با مفتاحها
اى بسا بنيادها پنهان و فاش * مضمرست اين سقف گردون اين فراش
آدم اسطرلاب اوصاف علوست * وصف آدم مظهر آيات اوست
هرچه در وى مىنمايد ، عكس اوست * همچو عكس ماه اندر آب جوست
بر سطرلابش نقوش عنكبوت * بهر اوصاف ازل دارد ثبوت
تا ز چرخ غيب و از خورشيد روح * عنكبوتش شرح گويد از شروح
عنكبوت و اين سطرلاب رشاد * بىمنجّم در كف عام اوفتاد
انبيا را داد حق تنجيم اين * غيب را چشمى ببايد غيب بين
در چه دنيا فتادند اين قرون * عكس خود را ديد هر يك چه درون
عكس آخر چند پايد در نظر ؟ * اصل بينى پيشه كن ، اى كج نگر !
تمثيل لتبيين تفسير الآية المذكورة
خلق را چون آب دان صاف و زلال * اندر آن تابان صفات ذو الجلال
علمشان و عدلشان و لطفشان * چون ستاره [ ىْ ] چرخ در آب روان
پادشاهان مظهر شاهىّ حق * فاضلان مرآت آگاهىّ حق
قرنها بگذشت ، اين قرن نويست * ماه آن ماهست ، آب آن آب نيست
عدل آن عدلست و فضل آن فضل هم * ليك مستبدل شد آن قرن و امم
قرنها بر قرنها رفت اى همام ! * وين معانى بر قرار و بر دوام
آب مبدل شد درين جو چند بار * عكس ماه و عكس اختر برقرار
پس بنااش نيست بر آب روان * بلكه بر اقطار عرض آسمان
اين صفتها چون نجوم معنويست * دان كه بر چرخ معانى مستويست