و اسلام مجازى عبارت است از معنى متعارف اسلام با اعتقاد مغايرت وجود ممكنات مر وجود حق تعالى را قال اللّه تعالى :
وَ ما يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَ هُمْ مُشْرِكُونَ
« 1 » :
ز اسلام مجازى گشت بيزار * گر آن كفر حقيقى شد پديدار
و ترسائى عبارت است از تجريد و تفريد و خلاصى از ربقهء تقليد و ترك قيود و رسوم و عوايق و رفض عادت و علايق چه اين صفت بر حضرت عيسى على نبينا و آله عليه السلام و امّت او كه ترسا عبارت از ايشان است و ترسا بچه مرشد كاملى است كه نسبت كاملهء او در ولادت معنوى به كاملى ديگر كه متصف به صفت ترسائى و تجرّد و انقطاع بوده باشد مىرسد .
ز ترسائى غرض تجريد ديدم * خلاص از ربقهء تقليد ديدم
جناب قدس وحدت دير جانست * كه سيمرغ بقا را آشيانست
ز روح اللّه پيدا گشت اين كار * كه از روح القدس آمد پديدار
هم از اللّه در پيش تو جانى است * كه از روح القدس در وى نشانى است
اگر يا بى خلاص از نفس ناسوت * درآئى در جناب قدس لاهوت
هر آنكس كو مجرّد چون ملك شد * چو روح اللّه بر چارم فلك شد « 2 »
مثنوى آب زلال فيض
منقول از مجموعهء خطى مورّخ به سال 1093 ( مجموعه به خط رضاى سخا متخلص به حقير ) .
بسم اللّه الرّحمن الرّحيم كتاب آب زلال لابو الفيض محمّد بن مرتضى المدعو بمحسن غفر ذنوبهما بمحمّد و آله الاخيار .
فيّاض على الاطلاق را حمد و سپاس بىمنتها و رسانندگان فيض او را به مستعدان درود و ثنا خصوصا ملائكه و انبياء و ائمه و اوصيا سلام اللّه عليهم ما دامت الارض و السماء امّا بعد :
اين شرريست چند از آتش دل خستهء فيض جسته چون قطرات باران بر زمين دل هر كه ببارد به حكم اهتزّت و ربّت به جنبش آمده بر خود ببالد و كام هر تشنه جگرى كه
هامش
( 1 ) - سوره 12 يوسف آيه 106 :وَ ما يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَ هُمْ مُشْرِكُونَ .( 2 ) - شش بيت مرقوم منتخب فيض از گلشن راز شبستريست كه در رساله مشواق آمده .