حرف الصّاد
چون از سر صدق دارم اين شوق لقا * دانم كه به شوق يابد اين عشق بقا
جانم شده صيد صاد چشم صيّاد * قد صاد بعينه فؤادا صدقا [ 1 ]
لطيفه : حرف صاد كنايت است از صفاى دل كه به صيقل اخلاص مصفّا شده باشد و لهذا اين حرف مطلع اسم " صادق " افتاده و سبقت " صدّيق " - رضى اللّه عنه - را به تصديق صدق مصطفى - صلوات اللّه عليه - هم ، صفاى قلب بود از خلوص محبّت صادق . كما قال اللّه تعالى :
" وَ الَّذِي جاءَ بِالصِّدْقِ وَ صَدَّقَ بِهِ أُولئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ [ 2 ]
" . الآية .
صبح [ 3 ] : ظهور تباشير جمال حقيقى را گويند از افق عالم غيب كه ظلمت تعيّنات را از صفحهء دل عاشق بزدايد . بيت :
تو همچو « 1 » صبحى و من شمع خلوت سحرم * تبسّمى كن و جان بين كه چون همىسپرم [ 4 ]
صعلوك [ 5 ] : سالك مجذوب را گويند كه تارك دنيا باشد . بيت :
در بيابانى كه صعلوكان راه * در ركاب آرند پاى آن جايگاه
صراحى [ 6 ] : مواقف و مقامات سالك را گويند « 2 » ، كه رفقاى راه حق مرتبه به مرتبه « 3 » در آن به حسب اقتضاى عين ثابتهء خود ماندهاند . نظم :
درين زمانه رفيقى كه خالى از خلل است * صراحى مى ناب و سفينهء غزل است [ 7 ]
صدف [ 8 ] : صورت كثرات اسما و صفات وجودى را گويند . بيت :
صدف بشكن برون كن دُرّ شهوار * بيفكن پوست مغز نغز بردار [ 9 ]
هامش
( 1 ) . ب : " همچو " ندارد .
( 2 ) . ب : نامند
( 3 ) . ب : به مرتبه مرتبه