تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اصطلاحات صوفيان ( متن كامل رساله مرآت عشاق ) ( فارسى ) — صفحة 233

مساهمون:

ص٢٣٣
( [ 51 ] ) . اسباب آلت صوفيان و زاهدان را گويند كه افعال تعلّق دارد ؛ و در حقيقت مسواك پاك كردن دهان را گويند از كذب و غيبت و بهتان و سواى محظورات آنچه به اقوال تعلّق دارد ( پوشنجى ، قواعد العرفاء و آداب الشعراء ، ص 172 ) . ( [ 52 ] ) . مقام لاهوت ( دارابى ، لطيفهء غيبى ، 12 ضميمه ) . مقام شهود معشوق را گويند ( تهانوى ، كشّاف ، ص 1563 ) . مقام شهود را گويند ( عراقى ، اصطلاحات صوفيه ، ص 574 ) . مقام زاهدان را گويند ( پوشنجى ، قواعد العرفاء و آداب الشعراء ، ص 183 ) .
اى خواجه تو كدامى تو پخته يا كه خامى * سرمست نُقل و جامى يا شهسوار ميدان
( مولوى )
زهى ميدان زهى مردان زهى بر مرگ خود شادان * سر خود گوى بايد كرد وانگه رفت در ميدان
( مولوى ) ( [ 53 ] ) . استهلاك ظاهر و باطن را گويند در عشق و ديوانگى ( عراقى ، اصطلاحات صوفيه ، ص 575 ) . استيلاى استهلاكى ظاهر و باطن را گويند در عشق ( پوشنجى ، قواعد العرفاء و آداب الشعراء ، ص 168 ) .
به كنج خلوت پاكان و پارسايان آى * نظاره كن كه چه مستى كنند و مدهوشى
( سعدى )
مىكشيم از قدح باده شراب موهوم * چشم بد دور كه بىمُطرب و مى مدهوشيم
( حافظ ) ( [ 54 ] ) . از حظوظ نفسانى گذشتن ( دارابى ، لطيفهء غيبى ، 13 ضميمه ) . ميرانيدن از اوصاف بشريّت را گويند . نوع ديگر : ميرانيدن نفوس زاهدان را گويند به آثار مجاهدات . نوع ديگر : مرتبهء فناى فى اللّه را گويند كه " موتوا قبل ان تموتوا " عبارت از آن است و بعد از آن به مرتبهء فنا رسند كه : " لا توجد البقاء الّا بالفناء " ( پوشنجى ، قواعد العرفاء و آداب الشعراء ، ص 175 ) . طرد و راندگى را گويند از حضرت حق تعالى ، نعوذ باللّه من ذلك ( عراقى ، اصطلاحات صوفيه ، ص 575 ) . در اصطلاح صوفيه محو و نابود كردن نفس است چه حيات آن نفس با آن مرگ