هر دو مىشود و انبيا ، خود ، اوليايند ( قيصرى ، شرح فصوص الحكم ، ص 45 ) .
اساس طريقت تصوّف و معرفت جمله بر ولايت بود و خداى را دوستانى است كه آنها را به دوستى و ولايت خود مخصوص گردانيد و آنها واليان ملك اويند ( هجويرى ، كشف المحجوب ، ص 268 ) .
رندان تشنهلب را آبى نمىدهد كس * گويى ولىشناسان رفتند از اين ولايت
( حافظ )
بر من تمام گشت نبوّت كه خاتمم * وز من كمال يافت ولايت كه سرورم
( عراقى )
( [ 9 ] ) . قسمتى از آيهء 55 سورهء مائده كه كامل آن چنين است :
" إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ " ؛
ولىّ شما تنها خدا و پيامبر اوست و كسانى كه ايمان آوردهاند : همان كسانى كه نماز بر پا مىدارند و در حال ركوع زكات مىدهند .
( [ 10 ] ) . ترسيدن و بيمناك شدن ، محزون شدن و از خود بى خود شدن از اندوه ، متحيّر و سرگشته شدن از شدّت وجد ، سرگشتگى از عشق ( لغتنامهء دهخدا ، ذيل واژهء وله ) .
چون شدى من كان للّه از وله * حق تو را باشد كه كان اللّه له
( مولوى )
گر جهان پر شد ز تاب نور و مه * كى كساد آيد برِ صاحبوله
( مولوى )
( [ 11 ] ) . عنايت ازلى را گويند بىواسطهء عمل خير و اجتناب از شر ( عراقى ، اصطلاحات صوفيه ، ص 556 ) .
پيمان نگاه داشتن عنايت ازلى را گويند بىواسطهء اعمال خير و اجتناب از شر ( پوشنجى ، قواعد العرفاء و آداب الشعراء ، ص 197 ) .
خروج است از عهدهء عهدى كه با ربّ خود بسته است ، در زمان اقرار به ربوبيّت و در جواب
" أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ "
بلى گفته ( شاه نعمت الله ولى ، رسايل ، ج 3 ، ص 25 ) .
وفاى به عهد از عهده بيرون آمدن آنچه را كه در هنگام اقرار به ربوبيّت گفته شده است با قول بلى در هنگامى كه گفت خداوند : " آيا پروردگار شما نيستم ؟ " گفتند : " آرى " .
براى خاص الخواصّ عبوديّت است با دورى جستن از حول و قوّهء خود . و از لوازم وفا به