بوستان دلم فراق بسوخت * هان نسيمى به بوستان برسان
( عراقى )
( [ 35 ] ) . عدول را گويند از چيزى به چيزى به جهت غرضى از اغراض ( عراقى ، اصطلاحات صوفيه ، ص 566 ) .
( [ 36 ] ) . نام هفت مرد كه هرگاه يكى از آنها سفر كند ، جسدى به صورت خود باقى خواهد گذاشت به گونهاى كه آن جسد داراى حيات و زندگى است و اعمال همان فرد اصلى را انجام مىدهد . اين جايگزينى به نحوى است كه كسى از ناپديد شدن فرد اصلى آگاه نخواهد شد . ازاينرو ، او همان بدل است نه كس ديگر . بدل در تلبّس به اجساد و صور ، صورت خود را حفظ مىكند . خداوند با بدلاء ، اقاليم هفتگانه را حفظ مىكند . در هر اقليمى ، ولايتى از آنها هست . سير مراتب اقاليم به ترتيب : 1 - به جاى حضرت ابراهيم ، عليه السّلام ؛ 2 - به جاى حضرت موسى ، عليه السّلام ؛ 3 - به جاى هارون ؛ 4 - به جاى ادريس ، عليه السّلام ؛ 5 - به جاى يوسف ، عليه السّلام ؛ 6 - به جاى عيسى ، عليه السّلام ؛ 7 - به جاى آدم ، عليه السّلام است ( جرجانى ، تعريفات ، ص 28 ؛ كاشانى ، اصطلاحات الصوفية ، ص 67 ) .
( [ 37 ] ) . بديلان امّت من ، با روزه و نمازشان وارد بهشت نمىشوند ، بلكه با سلامت صدر و بخشندگى نفس و اندرزگويى مسلمين وارد بهشت مىشوند .
( [ 38 ] ) . قسمتى از آيهء 70 سورهء فرقان كه شكل كامل آن چنين است :
" إِلَّا مَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ عَمَلًا صالِحاً فَأُوْلئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحِيماً " ؛
مگر كسى كه توبه كند و ايمان آورد و كار شايسته كند . پس خداوند بدىهايشان را به نيكى تبديل مىكند و خدا همواره آمرزندهء مهربان است .
( [ 39 ] ) . مولوى . در چاپ نيكلسون چنين آمده است : از مقامات تبتّل تا فنا . . . .
( [ 40 ] ) . مقام بازگشتن احوال و اوقات را گويند ( عراقى ، اصطلاحات صوفيه ، ص 564 ) .
بدايت احوال سالك ( دارابى ، لطيفهء غيبى ، 8 ضميمه ) .
عبارت از مشيّت حق ( كاشانى ، اصطلاحات الصوفية ، ضميمهء 348 ) .
بدايت احوال را گويند . نوع ديگر : مقام گشتن احوال و اوقات را گويند ( پوشنجى ، قواعد العرفاء و آداب الشعراء ، ص 74 ) .