مجرد پرتو آن روشن مىشود « 1 » ، اكنون مىفرمايد عليه السّلام كه : من شاخهاى و فرعى از شاخها و فروع زيتون « 2 » اطلاقىام كه هرجا ، زجاجه نبوّت يا ولايت ظرف مصباح وجودى قدسى شده از آن شاخ و فرع كه منم ،
زَيْتُها
« 3 » ، يافته كه « كنت مع الانبياء سرّا » . و من قنديلى از قنديلهاى نبوّتم بحسب حقيقت نبوّت و ولايت ، كه به تعيّنات انبياء و اولياء روشنى يافته فى الحقيقة قناديل انبياء تعيّنات قنديل حقيقت مطلقهء نبوت است و من به آن متّحدم ، و اللّه اعلم .
و قال عليه السّلام :
انا مظهر كيف الاشياء .
در خطبه ، « 4 » مظهر به صيغه اسم فاعل اعراب شده بود و مظهر اسم محلّ نيز مىتواند بود و بر هر تقدير مفاد كلام قائد الانام عليه السّلام اينست كه ، ظهور كيفيّات اشياء از من است كه از كيفيّات مندرجه در تعيّن حقيقت نشأة وجود من اشياء متكيّف مىشوند چه وجود هر چيز تابع غايت است پس ظهور كيفيّات اشياء عين ظهور كيفيّت من است ، و اللّه اعلم .
و قال عليه السّلام :
انا الّذى ارى اعمال العباد لا يعزب عنّى شىء فى الارض و لا فى السّماء .
مثل اين كلام قبل از اين مذكور شده ، افادهء زائدى كه اينجا ظاهر مىشود اينست كه ، اعمال عباد كه از انسان به عمل خواهد آمد من از امّالكتاب حقيقت خود مىبينم و از اينجا است كه علم كان و ما يكون نزد من است و هيچ در زمين و
هامش
( 1 ) - اين جمله مشروحا در تأليف پرفيض ميرزا ابو القاسم راز توضيح آن بيان شده مراجعه فرمائيد .
( 2 ) - د : زيتونى .
( 3 ) - نور / 35 .
( 4 ) - د : در خطبه به صيغهء .