زهرى به گمان مىخورم از جام فراق * يا ربّ كه برافتد ز جهان نام فراق
حكايت آمدن پيرى و رفتن جوانى و رضا دادن بضعف و ناتوانى
فأهلا و سهلا بضيف نزل * و أستودع اللّه إلفا رحل
تولّى الشّباب كأن لم يكن * و حلّ المشيب كأن لم يزل
كأنّ المشيب كصبح بدا * و أمّا الشّباب كبدر أفل
سقى اللّه ذاك و هذا معا * فنعم المولّى و نعم البدل
قولهم أهلا : أى أتيت أهلا ، لا أجانب ، فاستأنس و لا تستوحش ، و سهلا : أى وطئت مكانا سهلا « 1 » ، لا وعرا . « 2 » و إلف ( بكسر همزه ) : دوست . و كأن : مخفّف كأنّ . و أفول :
فرو رفتن ستاره ( از اوّل ) .
مىفرمايد : مىگويم آمدى به آشنايان و جائى نرم به مهمانى كه فروآمد « 3 » ، و مىسپارم به خدا دوستى را كه كوچ كرد . پشت كرد جوانى ، گويا نبود ؛ و فروآمد « 4 » موى سفيد ، گويا هميشه بود . گويا موى سفيد چون صبح پيدا شد ، و امّا جوانى چون ماه تمام فرورفت .
رحمت كناد خدا آن را و اين را باهم ! چه خوش پشتكننده است و خوش بدل است ! س :
افسوس كه ايّام جوانى بگذشت * احوال دلم چنان كه دانى بگذشت
از مشرق « 5 » مرگ صبح پيرى بدميد * اوقات سرور و كامرانى بگذشت
اظهار حزم عاقلان و بيان غفلت جاهلان
يمثّل ذو العقل فى نفسه * مصائبه قبل أن تنزلا
فإن نزلت بغتة لم يرع * لما كان فى نفسه مثّلا
هامش
( 1 ) .E: - سهلا .
( 2 ) . شرح الكافية 1 : 130 . صحاح : 1629 .
( 3 ) .E: فرود آمد .
( 4 ) .E: فرود آمد .
( 5 ) .E: - مشرق .