متابعت كردهايم و نمىخواهيم كه ترك او كنيم تا ببينيم حال او به كجا مىرسد . » كعب گفت : « چيزى برهن بدهيد . » محمّد بن مسلمه و رفيق او ابو نائله گفتند : « چه مىخواهى كه رهن كنيم ؟ » اوّل گفت : « زنان . » و قبول نكردند ، پس گفت : « فرزندان . » و قبول نكردند و گفتند : « ما سلاح رهن كنيم . » « 1 » و وعده كردند كه شب بروند و در شب چهاردهم ربيع الأوّل سنهء ثلاث « 2 » هجرى برفتند و آواز دادند . كعب برخاست كه از حصار فروآيد ، « 3 » زنش گفت : « كجا مىروى ؟ آوازى شنيدم كه خون از آن مىچكد . » او « 4 » گفت : « محمّد بن مسلمه و ابو نائله برادر رضاعى من است . » و فروآمد و او را بكشتند و سر او « 5 » نزد « 6 » پيغمبر ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، بردند .
و مراد از « وحى » در بيت ثالث آيت
قُلْ لِلَّذِينَ كَفَرُوا سَتُغْلَبُونَ وَ تُحْشَرُونَ إِلى جَهَنَّمَ وَ بِئْسَ الْمِهادُ
« 7 » است كه مولانا نظام الدّين نيشابورى از ابن عبّاس روايت مىكند كه در شأن كعب بن اشرف نازل شد . و قاضى ناصر الدّين از ابن عبّاس نقل مىكند كه منافقى و يهوديى « 8 » مخاصمه كردند و يهودى مىگفت پيش پيغمبر مىرويم و منافق مىگفت پيش كعب بن اشرف مىرويم « 9 » . پس پيش پيغمبر رفتند و حكم بر وفق مراد يهودى فرمود و منافق راضى نبود و گفت ما پيش عمر « 10 » مىرويم . چون برفتند ، يهودى شرح حال بگفت .
عمر فرمود : « اينجا بايستيد تا من بيرون آيم . » و به خانه رفت و شمشير برداشت و بيرون آمد و گردن منافق بزد و گفت : « هكذا أقضى لمن لم يرض بقضاء اللّه و رسوله . » پس آيت
أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يَزْعُمُونَ أَنَّهُمْ آمَنُوا بِما أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَ ما أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ يُرِيدُونَ أَنْ يَتَحاكَمُوا إِلَى الطَّاغُوتِ
« 11 » نازل شد و جبرئيل گفت : « إنّ عمر فرّق بين الحقّ و الباطل . » و به « فاروق » مسمّى شد . و مراد از « طاغوت » كعب بن اشرف است و مؤيّد اين كلام آنكه شارح صحيح بخارى گويد كعب را « طاغوت اليهود » گفتندى . و مراد از « رسولا » در بيت
هامش
( 1 ) .C: كردند .
( 2 ) .E: ثلاثه .
( 3 ) .C: فرود آيد .
( 4 ) .E: - او .
( 5 ) .A: + را .
( 6 ) .C: + حضرت .
( 7 ) . آل عمران : 12 .
( 8 ) .ABEG: يهودى .
( 9 ) .A: يهودى مىكفت من پيش پيغمبر مىروم و منافق مىكفت پيش كعب بن اشرف .
( 10 ) .G: على .
( 11 ) . النّساء : 60 .