ايّام شباب رفت و من در عقبش * افغان كنم و كس « 1 » ندهد پاسخ من
فدع عنك فضلات الأمور فإنّها * حرام على نفس التّقىّ ارتكابها
و لا تمشين فى منكب الأرض فاخرا * فعمّا قليل يحتويك ترابها
الفضلة : ما فضل من شىء . و الحرام : ضدّ الحلال ( من الخامس « 2 » ) . و ارتكاب : گناه و مثل آن كردن . و مشى : راه رفتن ( از ثانى ) . و المنكب من الأرض : الموضع المرتفع . « 3 » و عمّا در اصل « عن ما » و ما زايد . و احتواء : گرد بر گرد گرفتن . و ارتكابها فاعل حرام . و تأنيث ضمير ترابها بسبب آنكه أرض مؤنّث سماعى است .
مىفرمايد : پس بگذار از خود زوايد امور ، چه به درستى كه حرام است بر نفس پرهيزكار ارتكاب آن زوايد . و مرو در محلّ مرتفع از زمين در حالى كه فخركننده باشى ، كه بعد از زمانى اندك گرد بر گرد تو گيرد خاك آن زمين . س :
در كار جهان اگر هوس دارى سود * بايد كه شوى به قدر حاجت خشنود
تا چند كنى فخر به بالاى زمين * چون جاى تو در زير زمين خواهد بود
و أدّ زكات الجاه و اعلم بأنّها * كمثل زكات المال تمّ نصابها
و أحسن إلى الأحرار تملك رقابهم * فخير تجارات الكريم اكتسابها
تأدية : وام و فريضه و مثل آن گزاردن . و أصل الزّكاة النّموّ الحاصل عن بركة اللّه ، فاستعمل فيما يخرجه الإنسان من حقّ اللّه تعالى إلى الفقراء . « 4 » و جاه : قدر مردم . و كاف زايد . و نصاب : حدّ مال كه چون به آن رسد ، زكات واجب شود . و إحسان : نيكوئى « 5 » كردن . و حرّ : آزاد ، و قال بعض العلماء : الحريّة كالكرم إلّا أنّ الحرّيّة يقال فى المحاسن الصّغيرة و الكبيرة ، و الكرم لا يقال إلّا فى المحاسن الكبيرة « 6 » . و الرّقبة : مؤخّر أصل العنق ، و يعبّر بها
هامش
( 1 ) .A: او .
( 2 ) .B: - من الخامس .
( 3 ) . صحاح : 228 .
( 4 ) . مفردات : 380 - 381 .
( 5 ) .B: نيكو .
( 6 ) . همان : 707 .