إرخاء : پرده فروگذاشتن . و حجاب : پرده . و سوف : حرف التّنفيس و هو أكثر تنفيسا من السّين . و حجب : بازداشتن ( از اوّل ) . و قصر : كوشك و نزديك آمدن ( از اوّل ) . و سكون و سكنى : آراميدن . و قبر : گور . و خراب : ويران . و بيت ثانى مقول « يقول » « 1 » محذوف .
مىفرمايد : فروگذاشتى پرده را و زود آيد رسولى كه نيست كه بازداشته شود به پرده ؛ و گويد : اى آبادانكنندهء كوشك خود كه برداشته شده است ، نزديك آى ، پس به درستى كه تو ساكن گور ويرانى . س :
اى كرده به ناز « 2 » گمرهى قصر امل * ناگاه رسد ز پيش حقّ پيك اجل
گويد بغضب كه قصر و ايوان ترا * سازند به گور تنگ تاريك بدل
شكايت از پيرى و بياض مو باحسن بيان و تنبيه بر معايب دنيا و اهل آن
خبت نار جسمى باشتعال منارتى « 3 » * و أظلم عيشى إذ أضاء شهابها
أيا بومة قد عشّشت فوق هامتى * على الرّغم منّى حين طار غرابها
رأيت خراب العمر منّى فزرتنى * و مأواك من كلّ الدّيار خرابها
خبوّ : مردن آتش . و نار : آتش ؛ و اشتعال : افروخته شدن آن . و منارة : چراغ پا . و إظلام :
تاريك شدن . و إضاءة : روشن شدن . و شهاب : شعلهء آتش . و البوم و البومة : طائر . و تعشيش : آشيان گرفتن مرغ . و هامة : ميان سر . و رغم أنف فلان رغما : وقع فى الرّغام ، أى التّراب ، و يعبّر بذلك عن السّخط . « 4 » و غراب : كلاغ . و عمر : زندگانى . و مأوى : جائى كه فرود آيند . و ديار : جمع دار . و تأنيث خبت بسبب آنكه نار مؤنّث سماعى است ؛ و « نار جسم » كنايت از حرارت غريزى ، و « مناره » از قامت ، و « اشتعال مناره » و « اضاءت شهاب » از سفيد شدن موى سر ، و « بومه » از موى سفيد ، و « غراب » از موى سياه .
مىفرمايد : مرد آتش تن من بافروخته شدن چراغ پاى من ، يعنى سفيد شدن موى سر ، و
هامش
( 1 ) .C: قول .
( 2 ) .G: بنان .
( 3 ) .E: مفارقى .
( 4 ) . مفردات : 359 .