يابد ، و آنچه در آن حال ديده شود ، « معاينه » باشد « 1 » و اين خاصّهء « 2 » كمّل انبيا و اولياست . و از آسمان تا زمين تفاوتست ميان عروجى كه سالك متوسّط در خواب و خيال بيند و عروجى كه در عالم مثال در وقت غيبت مشاهد « 3 » شود .
و نجم الكبرى گويد : « اعلم أنّ النّفس و الشّيطان و الملك ليست أشياء خارجة عنك ، بل أنت هم و كذلك السّماء و الأرض و العرش و الكرسىّ ليست أشياء خارجة عنك و لا الجنّة و لا النّار ، إنّما هى أشياء فيك ؛ فإذا سرت و صفوت « 4 » ، تبيّنت ، إن شاء اللّه تعالى . » « 5 » ظ :
ز مُلك تا ملكوتش حجاب بردارند « 6 » * هرآنكه « 7 » خدمت جام جهاننما بكند
طبيب عشق مسيحادم است و مشفق ليك * چو درد در تو « 8 » نبيند كرا دوا بكند
فتح
نفوس كاملهء انسانيّه « 9 » بعالم « 10 » ملكوت درروند ، چنانچه ملايكه به اين « 11 » عالم درمىآيند ، و در حال حيات متشكّل شوند به غير اشكال معهوده و در حال ممات بصور « 12 » حسّيّه نمايند .
و شيخ مؤيّد الدّين جندى در شرح فصوص از شيخ صدر الدّين نقل مىكند كه من و شيخ شمس الدّين اسماعيل بن سودكين در دمشق بشيخ سعد الدّين محمّد بن مؤيّد حموى رسيديم در مجلس سماع ، و شيخ سعد الدّين در اثناى سماع برخاست و بطريق تعظيم دو دست به سينه « 13 » نهاد و حال او در همه اثر كرد و چون سماع آخر شد ، ما را طلبيد و معانقه كرد و چشم بر روى « 14 » ما گشاد و ما را بسيار ديد و گفت : « حضرت مصطفى ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، حاضر بود و چون رفت ، خواستم كه چشمى كه « 15 » بشهود آن حضرت مشرّف
هامش
( 1 ) .G: بيند .
( 2 ) .E: خاصيّة .
( 3 ) .AEG: مشاهده .
( 4 ) .E: صعدت .
( 5 ) . فوائح الجمال : 32 .
( 6 ) .B: برخيزد .
( 7 ) .BE: كسى كه .
( 8 ) .A: در تو درد .
( 9 ) .G: انسانى .
( 10 ) .BD: بعوالم ،G: در عالم .
( 11 ) .G: درين .
( 12 ) .B: بصوره .
( 13 ) .E: بر سينه .
( 14 ) .AB: به روى .
( 15 ) .B: - كه .