شرح
( 200 ) . معنى جمله : استقامت بورزيد و پايدارى بورزيد هرچند هرگز نتوانيد آن را به پايان برسانيد .
( 201 ) . انغماس : به آب فرو رفتن ( منتهى الارب ) .
( 202 ) . « تريد و اريد و لا يكون إلّا ما اريد » . منبع حديث را نيافتم و معنى آن چنين است : « تو اراده مىكنى و من نيز اراده مىكنم و نيست مگر آنكه من اراده نمايم » .
( 203 ) . اعتلال اعتدال : منظور انحراف از اعتدال و استقامت است .
( 204 ) . أنفت : ننگ داشتن ( از منتهى الارب ) .
( 205 ) . احديّة الجمع ، اسم ذات است نه به اعتبار نسب و اضافات در ذات احديت ، بلكه به اعتبار اتصاف او به جامعيت صفات ذاتيه ( فرهنگ اصطلاحات عرفانى ) و ( موسوعة مصطلحات التصوف الاسلامى ) .
( 206 ) . سمن : فربهى ، چاقى ( از غياث ) .
( 207 ) . غثاثت : ردىّ و تباه گشتن گوشت ( منتهى الارب ) .
( 208 ) . اضطرام : افروخته شدن آتش ( منتهى الارب ) .
( 209 ) . باقى نمىماند : باقى نمىگذارد . « ماندن » در اينجا به معناى متعدى به كار رفته است .
( 210 ) . ذبول : پژمريدن ( منتهى الارب ) ، پژمردگى ( دهار ) .
( 211 ) . خطوه : گام .
( 212 ) . همّت صوفى از قدمش تجاوز نمىكند يعنى ارادهء صوفى به ما لا يطاق و فوق قدرت تعلّق نمىگيرد .
( 213 ) . « كنت كنزا مخفيا . . . » اين حديث جزء احاديث قدسى است و صورت كامل آن چنين است : « كنت كنزا مخفيّا لا اعرف ، فأحببت أن اعرف فخلقت خلقا و تعرّفت إليهم فبي عرفوني » .
در برخى منابع به صورت « حتّى عرفونى » آمده است . محمد بن خليل قاوقچى حسينى ( م 1306 ) در اللؤلؤ المرصوع دربارهء آن از قول ابن تيميّه گويد : اين سخن از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نيست و هيچ سند صحيح يا ضعيفى از آن شناخته نشد و همو گويد : زركشى و ابن حجر بر همين عقيدهء ابن تيميّهاند ، ولى معناى آن صحيح است و رايج بين صوفيه ( اللؤلؤ المرصوع ، ص 61 به نقل از احاديث مثنوى ، 18 ) .