فصل
صورت حيات در « بدايات » حيات طيّبه است به متابعت علوم شرعيه . و در « ابواب » حيات زهد و قناعت به تجريد . و در « معاملات » حيات قلب . و در « اخلاق » حيات فطرت « 1 » انسانيت . و در « اصول » حيات به « 2 » يقين و انس . و در « اوديه » حيات روح قدسى در عالم عقل . و در « احوال » حيات عشق حقيقى ، و ذوق شهودى . و در « ولايات » حيات سرور به وجدان ، بعد از وقوع فقدان . و در « حقايق » حيات حقيقت الهى « 3 » است با خفاياى بقايا . و در « نهايات » حيات وجود در اضمحلال كلّ رسوم .
باب القبض
قال اللّه تعالى عزّ و جلّ :
ثُمَّ قَبَضْناهُ إِلَيْنا
« 4 »
قَبْضاً يَسِيراً
« 5 »
يعنى باز قبض كرديم و گرفتيم آن سايه را به سوى خود ، گرفتنى آسان .
القبض فى هذا الباب اسم يشار به إلى مقام الضّنائن ، الذين ادّخرهم الحقّ اصطناعا لنفسه .
قبض در اين باب اسمى است كه به وى اشارت مىرود به مقام ضنائنى « 6 » كه حق تعالى ذخيره گذاشته است ايشان را ، و برگزيده « 7 » از « 8 » ميان بندگان از براى ملازمت و محبت خود . و « 9 » در مقام مراد و غير آن به ايشان اشارت رفته ، و اين قبضى « 10 » مخصوص است .
و قبضى كه مستعمل است « 11 » در معاملات و مقامات قلب ، كه موجب انقباض سالك است در وقت فقدان وارد بسط ، و زوال وجد ، و استتار نور تجلى غير اين قبض است . و قيد « في هذا الباب » مىشايد كه احتراز از اينها « 12 » بود .
و هم ثلاث فرق :
و اين ضنائن قبضهء عنايت سه گروهند :
هامش
( 1 ) . ع : فطرات .
( 2 ) . ج : - به .
( 3 ) . ع : الهيّت .
( 4 ) . ج : - الينا .
( 5 ) . الفرقان / 46 .
( 6 ) . ج : ضنائى .
( 7 ) . ج : برگذيده .
( 8 ) . ع : - از ميان بندگان .
( 9 ) . ع : - و .
( 10 ) . ع : قبض .
( 11 ) . ج : + و .
( 12 ) . ج : پنهان .