درون و برون رسول اى حكيم * همه سرّ حقَّست و نور قديم « 1 »
چو در دور لقمان نَبُد باده صاف « 2 » * در اين صف « 3 » نيامد ز راه گزاف
دگر آنكه مىديد لقمان راد * كه اين قرعه « 4 » بر نام احمد فتاد « 5 »
چو احمد نخواهد سپرد اين پيام « 6 » * پس آن به كه ننهد در اين عرصه « 7 » گام
چو از نور حكمت دلش بود شاد * درون و برون هر دو انصاف داد « 8 »
در بيان آيهء كريمهء
وَ أْمُرْ
« 9 »
أَهْلَكَ بِالصَّلاةِ
« 10 » و آنكه سرّ تخصيص امر « 11 » بر اهل ، نظر « 12 » با حضرت « 13 » خاتم النبيّين - صلّى اللّه عليه و آله و سلم ، « 14 » در التزام حقيقت عبادت ، و اقدام به نوافل طاعت ، « 15 » بنا بر احاطهء « 16 » نور نبوّت آن حضرت « 17 » بود بر ظاهر و باطن خواصّ و 2280 عوام ، و دانستن مراتب « 18 » قابليّات ايشان . هرچند ازآنرو « 19 » كه رحمة للعالمين است هدايت و ارشاد كافّهء انام ، به دارالسّلام نموده ، « 20 » فامّا « 21 » به غير از اتقيا « 22 » كه اهل ، « 23 » عبارت عبارت ازيشانست ، « 24 » به سر منزل تحقيق راه نمىيابد ، « 25 » و لهذا امر ، « 26 » برايشان « 27 » اقتصار يافته ، و السّلام . « 28 »
هامش
( 1 ) . م ، مصراع دوم :[ همه نور حقست و سر قديم ] .( 2 ) . اصل : صاف .
( 3 ) . ج ، ك : درين ره .
( 4 ) . اصل : قرعه .
( 5 ) . ن ، ج ، س ، ك ، مصراع دوم : [ كه اين قرعه يكسر بر احمد ( س ، ك : باحمد ) فتاد ]
( 6 ) . ل : مقام .
( 7 ) . ل : ننهند در عرصه .
( 8 ) . ك : بعد از اين بيت دارد : گفتار .
( 9 ) . ج ، ك : در بيان آيت و امر .
( 10 ) . طه / 132 .
( 11 ) . م : سر مخصوص داشتن امر .
( 12 ) . ل ، ن ، ج ، س ، ك : امر نظر .
( 13 ) . م : نظر نسبت با حضرت .
( 14 ) . ل ، ج : ص ؛ س : و سلم . را ندارد .
( 15 ) . ج ، س ، ك : طاعات .
( 16 ) . و سلم بنا بر احاطهء .
( 17 ) . ك : نور آن حضرت .
( 18 ) . م : عوام و تميز مراتب .
( 19 ) . س : ازاينرو .
( 20 ) . م : بدر السلام مىفرمايد .
( 21 ) . ل ، ن ، ج ، س ، ك : و اما .
( 22 ) . م : به غير از مخلصين و اتقيا .
( 23 ) . م : اهلك .
( 24 ) . س ، ك : ايشان است اختصار يافته و صلى اللّه على محمد و آله ( ك : و صحبه ) و سلم ( ك : نظم ) ، بقيهء جمله را ندارند .
( 25 ) . ن ، ج : نمىيابند .
( 26 ) . ل ، ن : لهذا امر .
( 27 ) . م : ايشان است قابليت وصول به سر منزل حقيقت و اقدام بسر طاعت هست و ازاينجهت امر بر ايشان .
( 28 ) . ل : اقتصار يافت گوش بنظم دار ، بقيهء جمله را ندارد ؛ ن ، ج : يافته و صلى اللّه على محمد و آله ، بقيهء جمله را ندارند .