( 480 ) آبائى ( در عربى ) : پدران و نياكان من .
( 481 ) اين مصراع متضمن جناسى معنويست كه اشاره به بابهاى تصريفى فعلهاى زبان عربى دارد .
( 482 ) ابا : با ( به ضرورت شعر ) .
( 483 ) شاه : منظور حضرت على بن ابى طالب ( ع ) .
( 484 ) ر . ك . تعليق ( 70 ) .
( 485 ) « يفنى » : مأخوذ از مصراع اوّل بيت منسوب به على ( ع ) :
« فإنّ المال يفنى عن قريب ، * و إنّ العلم باق لا يزال . »
( 486 ) اى ( در عربى ) : يعنى .
( 487 ) علم قالى : علم عقلى و استدلالى ( در برابر علم حالى ) .
( 488 ) نهالى : بستر ، تشك . شير نهالى : منظور تصوير شير بر پارچهء تشك است . ( مانند « شير علم » در مثنوى كلاله خاور ، دفتر اول ، ص 15 ) .
( 489 ) گفت زوالى : سخن زوالپذير و سخن بىاساس .
( 490 ) مير : مخفف امير .
( 491 ) گنگ : ( جوان ) خوب ، زيبا ، امرد قوىجثه . ( فرهنگ معين )
( 492 ) سلمانشاه : ظاهرا نام يا لقب شخص معينى نيست ، بلكه كنايه از شخصى قدرتمند و نامدار مىباشد .
( 493 ) ارض اللّه واسع : اشاره به بخشى از آيهء 10 سورهء الزمر ،
« أَرْضُ اللَّهِ واسِعَةٌ »
( زمين خدا فراخست ) .
( 494 ) حاتم طائى : ابو عدى حاتم بن عبد اللّه بن سعد طائى ، متوفى به سال 575 بعد از ميلاد مسيح ، از سواران و دلاوران و راهزنان و شاعران و بخشندگان مشهور عرب در عهد جاهليت ، كه در جود و سخا به دو مثل مىزنند ، و در باب بخشندگى و مهماننوازى او داستانهاى بسيار نقل كردهاند . ر . ك .
( دائرة المعارف مصاحب ) .
( 495 ) فرض : واجب كردهء خداى تعالى ، سنت ( واجب الاجراء ) . ( فرهنگ معين )
( 496 ) گبر : زردشتى ، زرتشتى ، مجوس . ( فرهنگ معين )
( 497 ) ترسا : نصرانى ، مسيحى . ( فرهنگ معين )
( 498 ) انت رب اعلائى : تو ربّ اعلى هستى . مأخوذ از آيهء 1 ، الاعلى
( سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى )
يا آيهء 20 ، الليل
( إِلَّا ابْتِغاءَ وَجْهِ رَبِّهِ الْأَعْلى )
.
( 499 ) نيارم : از مصدر يارستن به معنى جرأت كردن .
( 500 ) حرف لالائى : آنچه براى خواباندن كودك به صورت لالائى خوانند .
( 501 ) سيماى اسمائى : چهره ظاهرى .
( 502 ) ساقى كوثر : اصلا لقبى است عرفانى براى امير المؤمنين على ( ع ) . توسعا ، به معنى مرشد كامل .
( 503 ) مغرورى : غرور .