أَقِمِ الصَّلاةَ وَ أْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَ انْهَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ اصْبِرْ عَلى ما أَصابَكَ »
( 1002 ) . بدان كه
« وَ أْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلاةِ وَ اصْطَبِرْ عَلَيْها لا نَسْئَلُكَ
« 3 »
رِزْقاً نَحْنُ نَرْزُقُكَ وَ الْعاقِبَةُ لِلتَّقْوى »
( 1003 ) صفت نبىّ و ليست « 4 » و در حق مصطفى است ، صلى اللّه عليه و آله و سلم ، و جائى ديگر مىفرمايد [ كه ] « 5 » :
« يا بُنَيَّ ، أَقِمِ الصَّلاةَ وَ أْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَ انْهَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ اصْبِرْ عَلى ما أَصابَكَ »
و اين در حق نبىّ حكيمست كه ولى [ كامل ] « 6 » نباشد و « 2 » يا حكيم باشد بىنبوّت . و امّا « 7 » « و أمر اهلك » خاصهء مصطفى است ، صلى اللّه عليه و آله و سلم ، كه امر و « 8 » فرمان بندگى حق با بندگان دانا فرمود كه صديقانند و جنس ايشان ، و تحمل فرمود تا قدرت ظهور نمود و تنزيل آمد . با وجود آنكه حقيقت ولايت با رسالت داشت ، ملامت مىديد ، كه ولايت در نبوّت مخفيست . بىملامت خلق حقيقت رسالت پيدا نمىشود و چون در رسالت استقامت يافت ، به ولايت صورت ملامت هست و ملامت نيست . چرا كه اصل خاطر با [ محرمان ] « 9 » دارد و با بيگانگان به زبان مىگويد . از آنست كه گفت « 10 » بعد از [ من ] « 11 » نبى نباشد ( 1004 ) . و لقمان ( 1005 ) حكيم بود و رسالت و ولايت نداشت . به پسر خود گفت كه
« وَ أْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَ انْهَ عَنِ الْمُنْكَرِ »
. او را به خاصان نه بلكه به جمهور « 12 » خلايق تعليم « 13 » به « 14 » امر و نهى فرمود « 15 » . يعنى حكيم صورت معالجت [ بدن ] « 16 » داند و بدن صورت دل و جانست و راه بمعنى نبرد و به اهل حق « 17 » . پس فرمود او را « 18 » كه
« وَ أْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَ انْهَ عَنِ الْمُنْكَرِ »
« 19 » ، يعنى امر همه « 20 » كن و اوّل خود نماز بگزار « 21 » و امر كن و در حق مصطفى ، صلى اللّه عليه و آله و سلم ، فرمود كه « و أمر اهلك » . نفرمود كه « 22 »
« أَقِمِ الصَّلاةَ وَ أْمُرْ »
بالصلاة ، كه در حق [ حضرت ] « 23 » خواجه [ ، صلى اللّه عليه و آله و سلم ، ] « 24 » آمده بود كه
« لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَ ما تَأَخَّرَ »
. و نوح ( 1006 ) نبى [ بودى ] « 25 » بىكمال ولايت ، كه اهل خود را نمىشناخت ، كه در حق فرزند او آمد
« إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ أَهْلِكَ »
( 1007 ) و دعاى بد در حق امّت خود كرد « 26 » . و شيخ [ العارفين و ] « 27 » العاشقين ، شيخ ابى محمد روزبهان ، قدس اللّه روحه العزيز ، ولى بود [ و ] « 28 » نبوّت درو مخفى بود . ازين جهت فرمود كه
« قُلِ اللَّهُ
« 29 »
ثُمَّ ذَرْهُمْ »
و شرح اين در شرح كنز الدقائق
هامش
( 2 ) « و » در مج 1 نيست .
( 3 ) در مل : « لا نسالك » .
( 4 ) در مل : « ولى نبيست » . در مج 2 : « در شأن نبى وليست » .
( 5 ) [ كه ] از مج 2 و مل .
( 6 ) [ كامل ] از مج 1 ، مج 2 و مل . در اصل : « كاملى » .
( 7 ) در مل : « و بيان » .
( 8 ) « امر و » در مل نيست .
( 9 ) [ محرمان ] از مج 1 ، مج 2 و مل . در اصل : « مجرمان » .
( 10 ) در مل : « كه فرمود كه » .
( 11 ) [ من ] از مج 1 ، مج 2 و مل .
( 12 ) در مل : « و او را نه با خاصان بلكه با جمهور » .
( 13 ) « تعليم » در مج 2 نيست .
( 14 ) « به » در مل نيست .
( 15 ) در مج 1 : « نمود » .
( 16 ) [ بدن ] از مج 1 ، مج 2 و مل . در اصل : « بدان » .
( 17 ) در مل : « نبرد اهل حق » .
( 18 ) « او را » در مل نيست .
( 19 ) [ و انه . . .
المنكر ] از مج 1 . در اصل ، مج 2 و مل نيست .
( 20 ) در مل : « به همه » .
( 21 ) در مج 1 : « بگذار » .
( 22 ) « كه » در مل نيست .
( 23 ) [ حضرت ] از مل . در اصل ، مج 2 و مج 1 نيست .
( 24 ) [ صلى . . . سلم ] از مل و مج 2 .
( 25 ) [ بودى ] از مج 1 و مج 2 . در اصل و مل : « بود » .
( 26 ) در مل :
« كر » .
( 27 ) [ العارفين و ] از مل . در اصل ، مج 1 و مج 2 نيست .
( 28 ) [ و ] از مج 1 ، مج 2 و مل .
( 29 ) در مج 1 : « قل اللهم » .