[ شريعت بيرون ننهد و « 38 » چون ] « 39 » شريعت ملك او شود ، قدم در طريقت نهد تا مؤمن باشد ، و چون طريق ايمان بجاى آرد ، در وادى توحيد كه عشق كلّش گويند ، درآيد و به اشارت اهل طريقت را به عالم خود كشد تا امر « التعظيم لأمر اللّه و الشّفقة « 40 » على خلق اللّه » بجاى [ آورده ] « 41 » باشد . اگر خواهى كه تمامى اين معرفت دريابى ، سر از حكم دانا مپيچ و عار مدار ، كه روز بازخواست ( 723 ) البته هست . سعى بكن و خود امتحان كن احوال مقامات را ، كه در اهل دنيا مكر بسيارست . البته مطالعهء شرح الكنوز مىبايد كرد ، كه مرا پرواى آن نيست كه هر دم به مقام تو آيم .
گفتم كه « 42 » « [ المؤمن ] « 33 » حىّ فى الدّارين » رسولانند و اصحاب آرام . و اين فقير پيوسته دل در « 43 » پيچ و گره زلف ترسائى دارم [ و خبر از دار و گير دارين ] « 44 » ندارم . چشم مخمورش دائم الاوقات به غمّازى و جاسوسى مقابل جان حزين استاده و جادوئى مىكند . كجا [ مجال ] « 45 » عقل باشد كه درآيد و صورتآرائى كند كه پيوسته كارش آنست كه صورت و اهل صورت را بكشند . رباعيه « 46 » :
هر لحظه به شكلى « 47 » دگر آن ماهِ هلال * آيد به سر [ كوه ] « 48 » و رود اندر حال ،
تا بربايد دلى و [ خونش ] « 49 » بخورد ، * كاينست به شرع عشق « 50 » روزىّ حلال .
اى اخى ، هر روز توبت « 51 » مىكنم كه قلم به دست نگيرم و هيچ كاغذ را سياه نكنم .
چكنم ؟ چون شب در [ رسد ] « 52 » ، ورق صحيفهء عالم را بنو ( 724 ) طرح مىبايد نهاد و رقم جديد بر عالميان مىبايد كشيد از بهر طالبان و [ سرگشتگان ] « 53 » وادى محبّت ، كه رزق جديد و يوم جديد « 54 » ( 725 ) ، كه اوّل رزق مىبايد آفريد پس آنگه روز ، كه [ روز بىرزق ] « 55 » روزى كس مباد . ناچار قلم برمىگيرم از بهر حاضران ناظر و از بهر غايبان حاضر ، كه گاه هست كه حاضر غايبست و غايب حاضر ، و شفقت الهى طالب طالبانست .
اى اخى ، بكوش تا حاضر ناظر شوى تا باشد كه واقف « 56 » باطن گردى ، كه هرچه تعلق به صورت دارد اعتبارش نيست و اهل عالم همه در پى صورت مىروند . به عظمت [ و ] « 57 » كبرياى « 58 » حق كه بسيارى از مشايخ صورت و علماى حرف ( 726 ) و درويشان خرقهپوش را امتحان كنى و با ايشان صحبت دارى و به ترازوى اهل معنىشان بركشى ، يك مثقال « 59 » محبّت خدا و انبياء و اولياء
هامش
( 33 ) [ المؤمن ] از مج 1 ، مج 2 و مل . در اصل : « المؤمنون » .
( 38 ) « و » در مل نيست .
( 39 ) [ شريعت . . . چون ] از مج 1 ، مج 2 و مل .
( 40 ) در اصل :
« و الشفقت » .
( 41 ) [ آورده ] از مج 1 ، مج 2 و مل . در اصل : « آورد » .
( 42 ) « كه » در مل و مج 2 نيست .
( 43 ) در مل : « بر » .
( 44 ) [ و خبر . . . دارين ] از مج 1 . در اصل : « و خبردار و دارين » . در مل و مج 2 : « و خبر از دار و و دارين » .
( 45 ) [ مجال ] از مج 1 ، مج 2 و مل . در اصل : « محال » .
( 46 ) در مج 1 : « رباعى » . در مل : « بيت » . در مج 2 : « رباعيه » .
( 47 ) در مل : « به شكل » .
( 48 ) [ كوه ] از مج 1 . در اصل و مج 2 : « كوى » . در مل : « كو » .
( 49 ) [ خونش ] از مج 1 ، مج 2 و مل . در اصل : « خويش » .
( 50 ) « عشق » در مج 2 نيست .
( 51 ) در مج 1 : « توبه » .
( 52 ) [ رسد ] از مج 1 . در اصل ، مج 2 و مل : « رسيد » .
( 53 ) [ سرگشتگان ] از مج 1 ، مج 2 و مل . در اصل : « سركشكان » .
( 54 ) در مل : « بوم جدير » .
( 55 ) [ روز بىرزق ] از مج 1 و مج 2 . در اصل و مل : « روزى رزق » .
( 56 ) در اصل و مج 2 : « كه تا واقف » .
( 57 ) [ و ] از مج 1 ، مج 2 و مل .
( 58 ) در مج 1 : « كبريائى » .
( 59 ) در اصل و مل : « و يك مثقال » .