ز حق دارد فرشته گرز آتش ( 416 ) ، * زند بر آن شياطينِ بداقرار .
[ چو آتش در تن آن ديو افتد ] « 85 » ، * شود غول بيابانىِ ( 417 ) مكار « 86 » .
و گر در بحر افتد او [ نهنگى است ] « 87 » * كه در دريا بُوَد پيوسته در كار . ( 418 )
[ ولى بشنو تو تأويلش كه اين است ] « 85 » * مراد و مقصدِ اخيار ( 419 ) و ابرار .
كه بعضى سالكانِ سست بنياد * چو دزدان مىروند اندر سَرِ دار .
[ بتزوير و بمكر و حيله و زرق ( 420 ) ] « 85 » * به نزد اهل دل آرند اقرار .
چو چشمِ صورتش اندك گُشايد ، * چو احول ( 421 ) يار خود را بيند اغيار « 88 » .
[ درآيد « 89 » برق غيرت بر دو چشمش « 90 » ] « 85 » ، * تمامى كُور گردد همچو مُردار « 91 » .
به راه گوش پويد چون زنِ پير ، * بجاى پا بود دستش به رفتار .
[ دو دست از دست او در رنج باشد ] « 85 » ؛ * [ به چنگ آويخته ] « 92 » تسبيحِ بسيار .
انيسش احمق و جُهّال باشد ، * كراماتش بود اسباب [ و ] « 93 » دينار .
[ اگر خواهى ببينى غول برّى ( 422 ) ، * بگير آن خرقه و آن ريش و دستار « 94 » ] « 95 » . ( 423 )
به ريش و آستين و طُرّه ( 424 ) و فَش ( 425 ) * به رقص آيند در وى « 96 » كژدم و مار « 97 » .
[ اگر اهل دلى استاده باشد ، * ازو غافل بود چون نقش ديوار ] « 98 » .
[ اگر گويد كسى ] « 99 » كين « 100 » مكر و [ زرق است ] « 101 » ، * زبانِ احمقان آيد به گفتار « 97 » .
[ ازين سو ابلهى گويد خَمُش كُن ( 426 ) ، * وز آن سو خادمك آيد به افسار « 102 » ] « 98 » . ( 427 )
[ كَادب ( 428 ) بُو ( 429 ) پوريا ( 430 ) عِند ( 431 ) عُمر شاه ( 432 ) * به وَجَد و حال گردد آسمانوار ] « 103 » . ( 433 ) .
[ نديده پيرو پير او را نديده ، * شده از ننگ ايشان پير در غار ] « 104 » .
[ بيا ] « 105 » يكدم به كوى بادهنوشان * سراندازى ( 434 ) بياموز ، اى سپهدار .
[ بيا ، اى ترك يغمائى ، كجائى ؟ * كه دل بىتو ندارد هيچ انوار ] « 104 » .
[ بيا ] « 105 » ، اى ساقىِ جانپرور من ، * كه تن بى [ روح هرگز ] « 106 » نيست بر كار « 107 » ( 435 ) .
هامش
( 85 ) اين مصراع در اصل پاك شده . از مج 1 ، مج 2 و مل .
( 86 ) در مج 2 : « غول بيابانها چومكار » .
( 87 ) [ نهنگى است ] از مج 1 ، مج 2 و مل . در اصل : « نهنگست » .
( 88 ) در مج 1 و مج 2 : « يار خود بيند به اغيار » .
( 89 ) در مج 2 : « برآيد » .
( 90 ) در مج 2 : « دزد و چشمش » .
( 91 ) در مج 2 : « همچو آن مار » .
( 92 ) [ بچنگ آويخته ] از مج 1 ، مج 2 و مل . در اصل پاك شده .
( 93 ) [ و ] از مج .
1 . در اصل ، مل و مج 2 نيست .
( 94 ) در مل : « بگير اين خرقهپوشان و نگهدار » .
( 95 ) اين بيت در اصل پاك شده .
از مج 1 و مج 2 .
( 96 ) در مج 1 : « و روى » .
( 97 ) اين بيت در مل نيست .
( 98 ) اين بيت در اصل پاك شده . از مج 1 و مج 2 . در مل نيست .
( 99 ) [ اگر گويد كسى ] از مج 1 و مج 2 . در اصل پاك شده .
( 100 ) در مج 1 : « كاين » .
( 101 ) [ زرق است ] از مج 1 و مج 2 . در اصل ناخوانا .
( 102 ) در مج 2 : « به آزار » .
( 103 ) [ كادب . . . آسمانوار ] از مج 1 . در اصل : « . . . بو پوريا عند عمه شاو ، بوجد و عال گرد و آسمانوار » . در مل : « ادب بو پوريا عند عمه شاو ، بوجد و عال گرد و آسمانوار » . در مج 2 : « كادب بور پور عند عمه شاو ، به گوش و عال كرد و آسمانوار » .
( 104 ) اين بيت از : مج 1 ، مج 2 و مل . در اصل پاك شده .
( 105 ) [ بيا ] از مج 1 ، مج 2 و مل . در اصل پاك شده .
( 106 ) [ روح هرگز ] از مج 1 ، مج 2 و مل . در اصل ناخوانا .
( 107 ) در مج 2 : « كه تن بىروح هرگز نيست بركار » .