چرا كاندر پى آواز رفتند ، * صدا از كوه ديدند ، نى به خود در ( 331 ) .
اگر خواهى بدانى سِرّ اين گنج ، * برو بر كوه و ياهوئى برآور ( 332 ) .
اگر گوئى كه قال قال قال ، * بجز قالى نبينى زان صدا در .
و گر گوئى كه ده در ، آدمى ، هُو ، ( 333 ) * جوابت [ بُو ] « 752 » ( 334 ) كه هُوهُو ، اى مُسَافَر ( 335 ) .
تو خود بشناس وانگه جوهر ذات ؛ * مگو از سامرى وز گاوك زر . ( 336 ) .
تو خود بشناس تا حق را بدانى ، * چو حق بينى ، نبينى گاو بىسر .
اگر خواهى ، بگيرم دُنب ( 337 ) آن گاو ، * ولى تَرسم لگد كُوبم كُند خَر .
تو مىگوئى كه باشد گاو زرّين « 753 » ، * بود شيخى كه نبود پيرپرور .
بيا ، گر طالبى ، از خود بپرهيز ، * كه بيمارى ، دل از پرهيز پرور .
« فلا انساب » ( 338 ) ورد خويشتن ساز ، * به گرِد وَرد ( 339 ) چون بلبل هَمىپَر .
چرا در چرم گاو آويختستى ؟ * بهار آمد ، بيا ، سركانگبين ( 340 ) خَور ( 341 ) .
چو گردى تن درست اندر بر پير ، * برو هرجا كه خواهى سر برآور .
پس آنگه ساقى مستان « 754 » شوى تو ، * بدانى سِرّ اشياء را سراسر .
و گر خواهى ، برو بر اوج اعلى * كه باشد پيشوايت ماه و هم خَور ( 342 ) .
گهى گردى چنين ، اى يار جانى ، * كه بينى خويش « 755 » را از مور كمتر « 756 » .
كمآزارى گزين ، گر مرد راهى ، * به لطف وجود مردم يادآور .
بُلَانىِ « 757 » ماس و نان چُندى و كى بو « 758 » ( 343 ) تا ( 347 ) * سؤال از [ مَرته ] « 759 » ( 348 ) يُوز ( 349 ) و پير مَنگر . ( 350 )
نگر مو « 760 » مرته « 761 » آن شا را ور آذينه ( 351 ) تا ( 354 ) * [ منى ] « 762 » پيش كر و بالاى صف در ( 355 ) تا ( 358 )
ز گفتوگو گذر كن ، رو نظر كن * على عينِ العطا ، و اللّهُ ابصر . ( 359 )
غريبى كُنج گورستان گرفته ، * چه مىخواهى ازو ، جانِ برادر ؟
غريب و عاشق و دلخسته و زار ، * شده بىآبِرو ، بىسيم « 763 » و بىزر .
تأمل كن كز « 764 » اصحاب قبورست ، * جدا كرده « 765 » هَمهشب پر ز شبپر ( 360 ) . ( 361 )
چو چشمت هست ، راه گوش بربند ؛ * به استدلال حاسد هين ( 362 ) مَنه سَر .
چو جانى سير كن در جان انسان ، * كه انسان را شرف باشد ز جوهر .
هامش
( 752 ) [ بو ] از مج 1 . در اصل ، مل و مج 2 : « تو » .
( 753 ) در مج 2 : « تو گر گوئى كه كبود گاو زرين » .
( 754 ) در مج 1 ، مج 2 و مل : « اشياء » .
( 755 ) در مج 1 : « هور » .
( 756 ) در مج 2 : « كه چون مورى نيابى در مظاهر » .
( 757 ) در مج 1 : « بلاى » .
( 758 ) در مج 2 : « بور » .
( 759 ) [ مرته ] از مج 1 ، مج 2 و مل . در اصل : « مزته » .
( 760 ) در مج 2 :
« موم » .
( 761 ) در مج 2 : « ته » .
( 762 ) [ منى ] تصحيح قياسى . در اصل ، مج 2 و مل : « هنى » ( ؟ ) .
( 763 ) در مل : « شده بىآب و رو پى سيم و بىزر » . در مج 2 : « شده پى آب و رو پى سيم و پى زر » .
( 764 ) در مج 1 و مج 2 : « كه » .
( 765 ) در مج 1 : « جدا كرد او » .