جلال الدين رومى ، قدس اللّه سره العزيز « 498 » ، مىفرمايد كه غريب چون آن « 499 » ابو بكر « 500 » سبزوارى ( 215 ) باشد كه در گلخن ( 216 ) سبزوار افتاده باشد « 501 » و [ هيچكس ] « 502 » او را به هيچ حساب نكنند ، و راهگذرى چون امام المقتولين و سيد الفقراء ، حسين بن « 503 » على المرتضى [ ، رضى اللّه عنهما ، ] « 504 » كه در كربلا هيچ قرارش [ نبود ] « 505 » تا [ به عالم ] « 506 » خود [ رسيد ] « 507 » كه عالم وصلست ( 217 ) ، و اصحاب قبور چون امام المتقين و الموحّدين سيد الاولياء و الاتقياء ، على المرتضى ، كرّم اللّه وجهه ، و شرح اين در حضور توان گفتن كه در كتابت « 508 » نگنجد . غزل « 509 » :
مدح تو گفتن نه ره حدّ ماست ، * گرچه ظهورت ز پى مدّ ماست . ( 218 )
مقصد آيات توئى ، اى فتى « 510 » ( 219 ) . * شكر كه در سينهء آب جدّ ماست .
اى تو چو خورشيد به عالم عَلَم . * كُورى و خودرأيى ما سدّ ماست .
هركه نهد سر به بلا چون حسين ، * [ هم ] « 511 » نظر ماست ، كه بر [ حدّ ] « 512 » ماست ( 220 ) .
چشم جمالى چو بديد آن نظر ، * ناظر سى پارهء ابجدّ ماست . ( 221 ) .
سلطان العاشقين و العارفين ، شيخ ابى محمد روزبهان ، قدّس اللّه روحه العزيز ، مىفرمايد كه غريب كسيست كه صفت جاسوس داشته باشد و او را ببينند و ملتفت نشوند ( 222 ) و حضرت شيخ ابو يزيد بسطامى ( 223 ) ، قدّس سرّه ، مىفرمايد كه راه گذر آنست كه اهل موضع هم نبيند « 513 » و موضع چون خيالى در خيال او درآيد ( 224 ) . در سير [ اسرار ] « 514 » بداند [ و بگذرد و ] « 515 » چنان كه تو خوابى ديده باشى و بيدار شوى آن خوابت ياد نباشد . و حضرت شيخ شبلى ( 225 ) مىفرمايد كه اصحاب قبور كسيست كه در جان پير ايام مسكن يابد « 516 » و استقامت يابد « 517 » ، چون طفلى در شكم مادر پرورش مىيابد ( 226 ) . و حضرت شيخ محيى الدين اعرابى ( 227 ) مىفرمايد كه اصحاب قبور كسيست كه از اقطاب ( 228 ) پنهان باشد و نامش نباشد ( 229 ) . در حق ايشانست .
غزل :
هركه در كوى غمش صابر « 518 » و جانباز آيد * چون تن ار گشت فنا ، ليك چو جان بازآيد .
هامش
( 498 ) در مج 1 و مل : « قدس سره العزيز » .
( 499 ) « آن » در مج 2 نيست .
( 500 ) در مل : « بو بكر » .
( 501 ) در مج 1 : « بود » .
( 502 ) [ هيچكس ] از مج 1 . در اصل ، مل و مج 2 نيست .
( 503 ) در مج 1 : « ابن » .
( 504 ) [ رضى اللّه عنهما ] از مج 1 . در مج 2 : « رضى اللّه عنه » .
( 505 ) [ نبود ] از مج 1 و مج 2 . در اصل و مل : « نباشد » .
( 506 ) [ بعالم ] از مج 1 . در اصل ناخوانا .
( 507 ) [ رسيد ] از مج 1 و مج 2 . در اصل : « رسند » . در مل : « رسد » .
( 508 ) در مج 1 و مج 2 :
« كتاب » .
( 509 ) در مل : « بيت » .
( 510 ) در مل : « فتا » .
( 511 ) [ هم ] از مج 1 و مج 2 . در اصل و مل : « هر » .
( 512 ) [ حد ] از مج 1 . در نسخ ديگر : « خد » .
( 513 ) « راهگذر آنست كه اهل موضع هم نبيند » تصحيح قياسى . در اصل ، و مج 2 : « راه گذرى آنست كه اهل موضع را هم نبينند » . در مج 1 :
« راه گذرى آنست كه اهل مواضع را هم نبينند » .
( 514 ) [ اسرار ] از مج 1 . در اصل ، مج 2 و مل : « اسرارها » .
( 515 ) [ و بگذرد و ] از مج 1 و مج 2 . در مل : « و بگذرد » .
( 516 ) در مج 1 : « گيرد » .
( 517 ) در مج 1 : « استقامت گيرد و استقامت يابد » .
( 518 ) در مل : « فانى » .