و به قيام در تدبير او حضرت الهى به عون عنايت نامتناهى اين قوا را آلات او سازد تا بدان توصّل كند به هرچه حقّ ازو خواسته است . « 1 »
فى تدبير هذا التّابوت الّذى فيه سكينة الرّبّ .
در تدبير اين تابوت كه سكينه پروردگار در اوست از براى آنكه امور كلّيّه و معانى حقيقيّه هميشه متحرك است به محبّت ذاتيّه تا و اصل شود به حضرت شهاديّه و داخل گردد تحت اسم ظاهر . پس ساكن در حضرت شهاديّه درمىيابد معانى را به صورش و با او ساكن مىگردد و آرام مىيابد . و لهذا محسوسات اجلاى بديهيات آمد ، لاجرم به عين و علم ذوقى و ايمان غيبى و تجلّى شهودى حاصل نمىشود مگر درين حضرت ؛ و از آن جهت كه حضرت شهاديّه واسطهء نيل اين سعادات است ، دنيا مزرعهء آخرت آمد و سكينهء ربّ گشت .
فرمى به فى اليمّ ليحصل بهذه القوى على فنون العلم .
پس انداخته شد درين دريا تا به واسطهء اين قول غالب آيد بر فنون علوم حاصله به حواس ظاهره و باطنه .
فأعلمه بذلك أنّه و إن كان الرّوح المدبّر له هو الملك ؛ فإنّه لا يدبّره إلّا به ، فأصحبه هذه القوى الكائنة فى هذا النّاسوت الّذى عبّر ( عبّر - معا ) عنه بالتّابوت في باب الإشارات و الحكم .
پس حق سبحانه و تعالى اعلام كرد موسى را به واسطهء وضع او در تابوت
هامش
( 1 ) - چنانكه حقّ سبحانه فرموده است :وَ اللَّهُ أَخْرَجَكُمْ مِنْ بُطُونِ أُمَّهاتِكُمْ لا تَعْلَمُونَ شَيْئاً وَ جَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ الْأَفْئِدَةَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ( قرآن كريم - سوره نحل - آيه 79 ) .
حق تعالى در اين آيه كريمه فرموده است : « خداوند شما را از بطون مادرانت بدر آورده است ، چيزى را نمىدانستيد و براى شما گوش و ديدگان و دلها قرار داده است شايد كه شاكر باشيد » . روش گفتار مىبايستى اينگونه باشد كه بفرمايد : « چيزى را نمىدانستيد شما را دانش داده است و دانا كرده است » و لكن فرموده است : چيزى را نمىدانستيد شما را اين وسايل تحصيل دانش كه سمع و ابصار و افئدهاند ، عطاء فرموده است .