از ضلالت و غوايت .
ثمّ إنّه بشّره بما قدّمه من سلامه عليه يوم ولد و يوم يموت و يوم يبعث حيّا . فجاء بصفة الحياة و هى اسمه و أعلم بسلامه عليه ، و كلامه صدق فهو مقطوع به .
يعنى بشارت داد حقّ سبحانه و تعالى زكريا را عليه السلام به اين معنى كه پسرش موصوف است به سلامت اوليّه و آخريّه ؛ يا اخبار و ايماء است به اين كلام انشائيّه كه دعاء است كه حقّ سبحانه و تعالى عين ثابتهء او را كه فائض است به « فيض اقدس » ، سلامت از نقائص ارزانى داشته است ؛ و قابليّت و استعداد آن داده كه حقّ سبحانه و تعالى او را به « اسم سلام » متجلّى شود تا در كنف سلامت باشد از احتجاب به انانيّت و ظهور نفس او به موجبات بعد از حضرت عنديّت ، روزى كه زاده است در اوليّتش و روزى كه بميرد در آخريّتش و روزى كه زنده مبعوث گردد ، يعنى روز تحقّق به وجود باقى حقّانى بعد از وجود به وجود موهوم فانى .
پس حقّ اسم يحيى را كه دال بر صفت حيات است آورد و در كلام
يَوْمَ يُبْعَثُ حَيًّا
صفت حيات او را در قيامت كه منبئ از كمالات و رفعت درجات اوست ايراد كرد ؛ و صدق كلام حقّ مقطوع به است . پس در سلام حقّ مر يحيى را بدين اساليب مخصوصه متضمّن اظهار كمالات و مشتمل شرح علوّ درجات اوست .
و إن كان قول الرّوح
وَ السَّلامُ عَلَيَّ يَوْمَ وُلِدْتُ وَ يَوْمَ أَمُوتُ وَ يَوْمَ أُبْعَثُ حَيًّا
أكمل فى الاتّحاد ، فهذا أكمل فى الاتّحاد و الاعتقاد و أرفع للتّأويلات .
يعنى اگرچه كلام عيسى عليه السلام كه گفت
وَ السَّلامُ عَلَيَّ يَوْمَ وُلِدْتُ وَ يَوْمَ أَمُوتُ وَ يَوْمَ أُبْعَثُ
از روى تكلم حق در مادهء عيسويه اكمل است در اتحاد ؛ امّا قول حقّ سبحانه و تعالى در حقّ يحيى كه مىگويد
وَ سَلامٌ عَلَيْهِ يَوْمَ وُلِدَ
الآية اكمل است در اتحاد و اكمل در اعتقاد و ارفع مر تأويلات را ، زيرا كه سلام حق مر يحيى را عبارت است از تجلّى او به آنچه موجب سلامت بودن يحيى است از احكام كثرت و نقائص امكان ، و ارتفاع لازم موجب ارتفاع ملزوم .