به جبرئيل كردند .
و بعضى از حيثيّت آنچه ازو به ظهور آمد از احياى موتى نظر در وى انداختند پس او را نسبت به خداى كردند به روحيّت ، و « روح اللّه » گفتند يعنى به وى ظاهر شد حيات در هركه نفخ كرده شد . پس گاهى در وى « حق » متوهّم مىگردد و گاهى « ملك » و گاهى « بشر » ، لاجرم هر ناظرى برو نامى ديگر مىنهد و هر مشاهدى به حسب مشاهدهء خود ازو نشانى ديگر دهد . و گاهى او را « كلمة اللّه » گويند ، و گاهى « روح اللّه » خوانند ، و گاهى « عبد اللّه » اش لقب نهند و گاهى نيز در مخاطبهاش به عجز معترف آيند كه : بيت .
صد مثل و نام و لقب گفتمت * برترى از نام و لقب برترى
و ليس ذلك فى الصّورة الحسّيّة لغيره ، بل كلّ شخص منسوب إلى أبيه الصّورى لا إلى النّافخ روحه فى الصّورة البشريّة .
يعنى نيست اين خلاف و توهّمات در صور حسيّه غير عيسى عليه السلام ، اگر چه نافخ ارواح ايشان حقّ تعالى است يا ملك . پس هر شخصى منسوب به پدر صورى خود است نه به نافخ ارواح در صور ايشان . اگرچه احياء و غير اين از خوارق عادات واقع مىگردد بر ايدى عباد اللّه از اولياء و انبياء عليهم السلام احيانا .
و مىشايد كه مراد آن باشد كه مثل اين نفخ مر غير عيسى را عليه السلام نيست تا در ايشان خلاف واقع شود چنان كه در عيسى واقع شد ، و تعليلات آتيه ترجيح معنى ثانى مىكند .
فإنّ اللّه إذا سوّى الجسم الإنسانىّ كما قال
فَإِذا سَوَّيْتُهُ *
نفخ فيه هو تعالى من روحه .
يعنى چون حقّ سبحانه و تعالى تسويهء جسم انسانى نمود نفخ كرد در وى كما قال
فَإِذا سَوَّيْتُهُ *
الآية .
فنسب الرّوح فى كونه و عينه إليه تعالى . و عيسى ليس كذلك ، فإنّه اندرجت