و لكن لا تزال الهمّة تحفظه . و لا يئودها حفظه ، أى حفظ ما خلقته ، فمتى طرأ على العارف غفلة عن حفظ ما خلق عدم ذلك المخلوق ؛ إلّا أن يكون العارف قد ضبط جميع الحضرات و هو لا يغفل مطلقا ، بل لا بدّ له من حضرة يشهدها ، فإذا خلق العارف بهمّته ما خلق و له هذه الإحاطة ظهر ذلك الخلق بصورته فى كلّ حضرة و صارت الصّور يحفظ بعضها بعضا فإذا غفل العارف عن حضرة ما أو عن حضرات و هو شاهد حضرة ما من الحضرات ، حافظ لما فيها من صورة خلقه انحفظت جميع الصّور بحفظه تلك الصورة الواحدة فى الحضرة التى ما غفل عنها .
و لكن زائل نمىشود « 1 » همت عارف از محافظت آن مخلوق و بر همت او گران نمىآيد حفظش پس هرگاه كه عارف غافل شود از حفظ مخلوقش منعدم گردد آن مخلوق از براى انعدام مخلوق به انعدام علتش مگر كه عارف ضبط كرده باشد جميع حضرات را اعنى حضرات خمسه كليه كه عالم معانى و اعيان ثابته است و عالم ارواح و عالم مثال و عالم شهادت و عالم انسان كامل كه جامع جميع اين عوالم است و مىشايد كه مراد از حضرات حضرات علويه سماويه و سفليه ارضيه باشد و غير آن از عناصر و طريان غفلت بر عارف مطلقا متصور نيست بلكه از حضور او در حضرتى چاره نيست .
پس اگر عارف به همت خويش خلق كند و او را احاطهء حضرات باشد ظاهر شود آن مخلوق بر صورت خويش در هر حضرتى و صور بعضى بعضى را حفظ كنند و اگر غافل شود عارف از حضرتى يا از حضرات اما شاهد بود حضرتى را و محافظ باشد آنچه را از صور خلق او در آن حضرت است منحفظ شود جميع صور اين مخلوق در حضرات ديگر به حفظ اين يك صورت كه درين حضرت بواسطهء
هامش
( 1 ) - خوارزمى « لا تزال » را به « زائل نمىشود » ترجمه كرده است ، و اين ترجمه صحيح نيست چه اينكه لا تزال به معنى هميشه است ، و ترجمه صحيح آن اين است كه گفته شود : « همواره و هميشه ، همّت حافظ آنست » فتدبّر .