نجات داد چنان كه حق سبحانه و تعالى فرمود كه امروز ترا با بدن تو نجات مىدهيم تا نشانه باشى كسانى را كه بعد از تو آيند ، يعنى امروز نجات مىدهيم روح ترا از عذاب تعلّق به بدن و از غواشى ظلمانيش از كفر و شرك و از احتجاب به حجب مبعده ، و بدن ترا به قذف به سوى ساحل تا ظاهر شود به صورت معهوده كه ميت راست .
لأنّه لو غاب بصورته ربّما قال قومه احتجب . فظهر بالصّورة المعهودة ميّتا ليعلم أنّه هو . فقد عمّته النّجاة حسّا و معنى .
چه اگر غائب شدى به صورتش شايد كه قومش گفتندى از ديدها محتجب گشت و عقيدهء ايشان به ربوبيّتش قوى شدى ؛ و ليكن حقّ سبحانه و تعالى اظهار كرد تا آيتى باشد امتى را كه بعد ازو آيند و هيچ احدى دعوى ربوبيّت نكند . پس ظاهر شد به صورت معهودهاش مرده ، تا دانند كه اوست . پس نجات در حقّ او عموم يافت از روى حسّ ، بدن او را ؛ و از روى معنى ، روح او را .
و من حقّت عليه كلمة العذاب الأخراوى ( الأخروى - خ ) لا يؤمن و لو جاءته كلّ آية .
و هركه كلمه عذاب اخراوى را سزاوار شده باشد اگر مشاهدهء همه آيات كند ايمان نمىآورد چون ابو جهل و اضراب او چه منقول است كه ابو جهل در حالت قتل قاتل خود را گفت صاحبت را بگوى - يعنى محمد را صلى اللّه عليه و سلم - كه من در اين حال نيز از مخالفت او پشيمان نيستم .
حتّى يروا العذاب الأليم ، أى يذوقوا العذاب الأخراوى ( الأخروى - خ )
تا عذاب اليم را ببينند يعنى عذاب اخراوى را بچشند نزد موت طبيعى .
فخرج فرعون من هذا الصّنف . هذا هو الظّاهر الّذى ورد به القرآن . ثمّ إنّا نقول بعد ذلك و الأمر فيه إلى اللّه ، لما استقرّ فى نفوس عامّة الخلق من شقائه ، و ما لهم نصّ فى ذلك يستندون إليه . و أمّا آله فلهم حكم آخر ليس هذا موضعه .
پس خارج شد فرعون ازين صنف . اين است ظاهرى كه قرآن بدان وارد شده
شرح فصوص الحكم ( تحقيق حسن حسن زاده آملى ) ( فارسى ) — صفحة 1051
مساهمون: حسين بن حسن خوارزمي
ص١٠٥١