باب الثامن و الاربعون - چهل و هشتم فى الانس « 1 »
ذكر بر مقدار مشاهدت باشد هر چند مشاهدت بيشتر گردد ، ذكر بيش گردد . چون مشاهدت بسيار گشت انس بار آورد چندان كه آن انس برابر عشق بايستد تا از فراق معشوق الم يابد .
باز شيخ جنيد را قدس اللّه سره پرسيدند كه انس چيست ؟ گفت : حشمت برخاستن و هيبت بر جاى داشتن است . باز گفت : معنى ارتفاع حشمت آن باشد كه رجاء بر اين بنده غالبتر از خوف گردد .
و مر ذو النون را رحمة اللّه عليه سؤال كردند از انس . گفت : انس گستاخى كردن دوست است با محبوب خود . باز گفت معنى اين سخن قول خليل است عليه السلام كه گفت : بنماى مرا كه تو مرده را چگونه زنده مىكنى « 2 » . يعنى اصل اين آن است كه به همان مقدار كه محبت زيادت گردد نواخت زيادت گردد و بر مقدار نواخت انس افتد و بر مقدار انس انبساط افتد . اگر خليل را
هامش
( 1 ) - شماره و عنوان باب با آن چه در التعرف ص 106 آمده برابر است الا اين كه در التعرف عنوان باب قولهم فى الانس است و در شرح تعرف اين قسمت بىذكر باب و شمارهء آن در صفحهء 160 ج 3 قرار دارد .
( 2 ) - ارنى كيف تحيى الموتى سورهء 2 بقره آيهء 260