الى دار الخلود و الاستعداد للموت قبل نزوله . هر چند دل گشادهتر منورتر و هر چند منورتر ، ايمان وى به غيب كاملتر . و حقيقت صدق ايمان آن است كه به هر چه حق تعالى فرمود تصديق آرد و بداند كه دنيا فانى است و مبغوضهء حق است و مذموم است . تعظيم امر دوست را از وى برگردد .
باز به نور اسلام به آخرت نظر كند ، او را به چشم بقاء بيند داند كه محمود حق است ، روى به وى آرد و داند كه مرگ مرا از دار فناء برهاند و به دار بقاء رساند پس مرگ را مستعد باشد .
اما آن كه گفت : منيب القلب الى ربه كما قال اللّه تعالى :
« مَنْ خَشِيَ الرَّحْمنَ بِالْغَيْبِ وَ جاءَ بِقَلْبٍ مُنِيبٍ »
« 1 » و منيب راجع باشد اندر هر وقتى به هر حالى كه باشد به خداوند خويش باز گردد .
اما آن كه گفت : شهيد الفؤاد لربه كما قال اللّه تعالى :
« إِنَّ فِي ذلِكَ لَذِكْرى لِمَنْ كانَ لَهُ قَلْبٌ أَوْ أَلْقَى السَّمْعَ وَ هُوَ شَهِيدٌ »
« 2 » و شهيد حاضر باشد ، به گوش شنوا باشد و به دل حاضر باشد . اما آن كه گفت : سليم اللب كما قال اللّه تعالى :
« إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ »
« 3 » و سليم مسلم باشد ، دل خود را به حق تعالى سپارد تا نگاه دارد .
اما آن كه گفت : متعوذ بربه ، اندخشنده « 4 » باشد به خداى خويش ، يعنى داند كه هر كجا باشم دشمن به من راه يابد مگر اندر حضرت حق تعالى و اگر حق تعالى ذرهاى مرا به من بازهلد شقاوت نصيب من آيد ، پيوسته زارى مىكند و تضرع تا او را محفوظ دارد .
اما آن كه گفت : محترق بقربه صارخ من بعده ، سوختهء قرب وى است و فريادكننده از بعد وى . چون محبت حقيقت گردد نه اندر حال
هامش
( 1 ) - سورهء 50 - ق آيهء 33 و 37
( 2 ) - سورهء 50 - ق آيهء 33 و 37
( 3 ) - سورهء 26 شعراء آيهء 89
( 4 ) - در شرح تعرف به جاى اين كلمه : فرياد خواهنده آمده است ص 47 ج 3 براى شرح بيشتر رجوع شود به مقدمهء كتاب حاضر .