ابو يزيد بسطامى را پرسيدند « 1 » كه اين معرفت به چه يافتى ؟ گفت به شكم گرسنه و تن برهنه .
هر كس كه در دو روز و يك شب يا در دو شب و يك روز يك بار طعام خورد جوع او از شبع زيادت باشد .
و هر كه در يك شب و يك روز يك بار طعام خورد جوع و شبع او مساوى باشد .
و هر كه در شبانه روزى دو بار طعام خورد شبع او از جوع او زيادت باشد ، و اين سنّت رسول عليه السّلم نيست و عمل اهل دنياست و طريقهء اهل اسراف است .
ابو سعيد خدرى رضى اللّه عنه روايت مىكند كه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و سلّم اگر بامداد طعام خوردى شبانگاه نخوردى و اگر شبانگاه خوردى بامداد نخوردى .
و مشايخ سلف در روزى يك بار خوردهاند .
و رسول اللّه صلّى اللّه عليه و سلّم عايشه را رضى اللّه عنها فرمود كه از اسراف دور باش كه در شبانه روزى دو بار خوردن اسراف است .
و ادب و شرط خانقاه آن است كه در روزى يكبار بيش سفره نباشد و درو طعام يكبار پزند . قال اللّه تعالى
« الَّذِينَ إِذا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَ لَمْ يَقْتُرُوا وَ كانَ بَيْنَ ذلِكَ قَواماً »
. در شبانه روزى دو بار خوردن اسراف است ، و در دو روز يكبار خوردن اقتار است ، و هر روز يكبار خوردن قوام بدن است .
و ابو طالب مكّى رضى اللّه عنه مىفرمايد كه پيش من آن است كه چهار نان كه به وزن دو رطل باشد يعنى يك من شرع هر روزى خوردن اسراف است ، و دو نان خوردن كه يك رطل باشد اقتار ، و سه نان قوام بدن .
و بعضى گفتهاند كه اسراف آن است كه هرچگاه بنده را چيزى آرزو كند خورد .
و در خبر است كه « الا كل على الشّبع يورث البرص . »
هامش
( 1 ) - اصل : پرسيدن .