فصّ آداب الصّوفيّة فى حال المرض
رسول اللّه صلّى اللّه عليه و سلّم فرموده است تب يك روزه كفّارت يكساله است ، و انصار را وقتى كه تب آمدى رسول اللّه فرمودى كه : « ابشروا فانّها كفّارة و طهور . »
و حكما گفتهاند كه در مرض چندين نعمت است كه عاقل بايد كه به آنها نادان نباشد :
يكى آن است كه كفّارت گناه است ، و تحصيل ثواب است ، و بيدارى از غفلت است ، و يا دهندهء نعمت صحّت است ، و تجديد توبه است ، و برانگيزانندهء صدق است .
ذو النّون مصرى به عيادت بيمارى درآمد . بيمار ناله كرد . ذو النّون گفت : « ليس بصادق فى حبّه من لم يصبر على ضربه » . بيمار گفت : « ليس بصادق فى حبّه من لم يتلذّذ بضربه » .
يكى از عارفان بيمار شد . علّت خود را با طبيب صفت كرد . گفتند كه اين شكايت است كه مىكنى ! گفت شكايت نمىكنم صفت قدرت خداى تعالى مىكنم .
خادم كليب سنجارى رضى اللّه عنه مىگويد كه روزى شيخ مرا گفت كه بر بدن من به جز از زبان هيچ موضعى مىبينى كه از كرم خالى باشد ؟ گفتم نمىبينم . فرمود كه در داخل جسد من نيز هيچ موضعى از كرم خالى نيست ، و مىفرمود كه : « هذا اسمى و هذا رسمى فمن يبارزنى ! » يعنى نام من كليب است و تن من چنين است كه مىبينيد . لكن كجايند مبارزان ملاء اعلى تا با ايشان گوى در ميدان اندازيم .
ممشاد دينورى را مرضى پديد آمد . گفتند شيخا علّت خود را چگونه مىيابى ؟ گفت از علّت پرسيد كه مرا چون مىيابد ؟ گفتند دل خود را درين مرض چون مىيابى ؟ فرمود من خود سى سال است تا دل خود را گم كردهام .