على الصّوفى الباخرزى مشهور به شيخ عالم ناميد « 1 » . مولدش باخرز از قراى خراسان ميان نيشابور و هرات در جنوب جام بوده است « 2 » .
تاريخ ولادت و رحلت
تاريخ ولادت سيف الدّين باخرزى را الجواهر المضيئة و تاريخ ملازاده مؤكدا روز شنبه نهم شعبان 586 ضبط مىكنند . امّا فصيح خوافى ذيل حوادث 576 ضبط كرده است . چون مدّت عمر او را مؤلّف تاريخ ملازاده « 3 » و صاحب خزينة الأصفياء « 4 » هفتاد و سه سال قيد كردهاند و تاريخ وفات او به استناد منابع اصيل سال 659 بوده است ، پس تولد او در سال 586 اتفاق افتاده نه سال 576 ، چنان كه در مجمل فصيح خوافى آمده است . در تاريخ ملازاده اين رباعى :
تصوّف را چو احيا كرد معبود * سعيد بن المطهّر بود مقصود
ولادت در نهم از ماه شعبان * ز هجرت پانصد و هشتاد و شش بود
در ماده تاريخ ولادت شيخ از گفتهء قائل نامعلومى نقل شده است . « 5 »
تاريخ وفات او را به اختلاف ذكر كردهاند . مجمل فصيح خوافى سال 646 « 6 » و شاهد صادق سال 653 و تاريخ گزيده و روضات الجنّات فى اوصاف مدينة هرات و حبيب السّير و تاريخ كبير و خزينة الأصفياء و رياض السّياحة و طرائق الحقائق و رياض العارفين و به تبع آنها دائرة المعارف اسلام سال 658 را سنهء وفات شيخ دانستهاند و هيچ يك ماه و روز فوت را قيد نكردهاند . امّا مآخذ
هامش
( 1 ) - در نسخهء موسوم به المشيخة ( شمارهء 2143 كتابخانهء مركزى دانشگاه در صفحهء 185 ) كه داستانى صوفيانه از سيف الدين نقل شده نام او و پدرانش به همين ترتيب آمده است .
( 2 ) - ياقوت ، 1 : 458 .
( 3 ) - تاريخ ملازاده ، ص 42 .
( 4 ) - خزينة الأصفياء ، 2 : 273 - 274 .
( 5 ) - فريتز ماير تولد او را 585 ضبط كرده است و معلوم نيست از كدام مأخذ اين تاريخ را به دست آورده است .
( 6 ) - اگر چه فصيح خوافى وفات شيخ را ذيل سال 646 ضبط كرده است ولى مىنويسد كه ديگران سال 659 را سنهء وفات شيخ دانستهاند .