لو جمع عقل العقلاء و حكمة الحكماء على ان يزيد عليه أو ينقص فيه شيئا لما وجد اليه سبيلا لان الزيادة على الكمال نقصان و النقص هدم البنيان .
58 - و بيقين بدان كه در هر فردى از افراد بنىآدم اين فيوض هست و ليكن از غايت ضعف ، مستكن ، و در طينت طبيعت پوشيده مانده . اگر طالبى خواهان آن شود تا از گل طبيعت ، آفتاب فيوض را خلاص دهد گل معرفت كه از شجرهء وجود انسانى چيده آيد و بوى خوش اين به اصحاب رسيده شود .
شرط آن است كه در دقايق تربيت اهمال روا ندارد و در جمع اخلاق از طرف افراط و تفريط دور باشد . تواضع محموده آن است كه از تملق و تكبر ظاهرا و باطنا مزكى باشد و با ياران خود كه به دو اقتدا كرده باشند طريق مواسات سپرد و در باطن متواضع باشد و همه را از خود بهتر داند . و در ظاهر جهت حق به رفق ارشاد مىكند و فراخور استعداد و ضعف و قوت ارادت با هر كس خطاب مؤدبانه مىكند چنان كه گفتهاند :
بيت
هر كسى را جام درخورش ده * از سوخته فرق كن تران را
گر قطره رسد به بيدلان مى * درياها ده دلاوران را
59 - و چون به شرف تجليات مشرف شود از خيال وصول به كمال نگاهشان دارد و با ايشان بگويد كه وصول مبدأ كمال است نه كمال ؛ چه معارف الهى نامتناهى است . و تجليات آثارى كه اين بيچاره او را صورى مىگويد و افعالى كه آن را نورى مىگويد و صفاتى كه آن را معنوى مىگويد و ذاتى كه آن را ذوقى مىگويد نهايت ندارد تا حدى كه در عناصر حق را تجلى است چنان كه نص بدان ناطق است :
فَلَمَّا أَتاها نُودِيَ يا مُوسى
إِنَّنِي أَنَا اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا أَنَا
. [ 20 / 11 ] و در متولدات او را تجلى است چنان كه حق تعالى چنين خبر مىدهد از آن ، كه :
مِنَ الشَّجَرَةِ أَنْ يا مُوسى إِنِّي أَنَا اللَّهُ رَبُّ الْعالَمِينَ
.
[ 28 / 30 ] و مصطفى - صلى الله عليه و سلم - فرمود كه رأيت ربى تبارك و تعالى فى أحسن صورة 203 - .
60 - به عبارتى ديگر تجليات صورى به ربوبيت تعلق دارد و نورى