ايشان از مشرق به مغرب حركت مىدهد كه شب و روز از آن حركت به ظهور پيوسته ، و اشارت
وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ
[ 2 / 255 ] به احاطت اوست به همهء افلاك ، كه محيطاند به عناصر ؛ و اول الاجسام و اعظمها اوست ، و ظل جوهر لوح عقل است .
143 - و اگر لطيفهء مدرك باقى مىماند ، بنگريم كه نورانى است يا نه ؟
اگر نيست ، بنگريم كه ملون است يا نه ؟ اگر نيست ، بنگريم كه حصول او از تشبث فيوض كرسى و عرش و لوح است جميعا يا نه ؟ اگر نيست او انسان آفاقى است كه حصول او از تشبث فيوض كرسى است غالبا ، و فيوض عرش مغلوبا به زمين . و اوست كه صاحب لطيفهء قالبى است . اگر از جميع است او انسان كافر است كه حصول او از تشبث فيوض كرسى و عرش است غالبا ، و لوح مغلوبا به زمين . و اوست كه صاحب لطيفهء نفسيه است . و اگر ملون است ، او انسان مسلم غير كامل است كه حصول او از تشبث فيوض جوهر است غالبا ، و فيض مداد نورى مغلوبا به زمين . و اوست كه صاحب لطيفهء قلبى است . و اگر نورانى است بنگريم كه 143 صاحبش مكمل هست يا نه ؟ اگر هست او انسان مؤمن كامل است كه حصول او از تشبث فيوض جوهريات و اوليات است از مداد نورى غالبا ، و فيض دوات روحى مغلوبا به زمين . و اوست كه صاحب لطيفهء سريه است .
144 - و اگر مكمل است بنگريم كه در تكميل به غير خود محتاج است يا نه ؟ اگر هست انسان محسن ولى است كه حصول او از تشبث فيوض جوهريات و اوليات است از مداد نورى و دوات روحى غالبا ، و قلم خفى مغلوبا به زمين . و اوست كه صاحب لطيفهء روحى است .
145 - و اگر در تكميل به غير خود محتاج نيست ، بنگريم كه مرسل اليه است يا نه ؟ اگر نيست او نبى است كه ملقى علوم بر او در صورت متمثل نمىشود ، و حصول او از تشبث فيوض جوهريات و اوليات است غالبا ، و فيض نورى كه فايض شده از بدايت نقطه واحدى من حيث الاصالة مغلوبا به زمين . و اوست كه صاحب لطيفهء خفى است .