فيه ثلاث خصال : طيب الروائح و كثرة الانوار و حضور اهل الوقار 179 . و يعدم فيه ثلاث : رؤية الاضداد و رؤية من تحشيم و رؤية من يلهو . و يسمع مع ثلاث : الصوفية و الفقراء و المحبين لهم . و يسمع مع ثلاث : معانى على المحبة و الرجاء و الخوف ، و الوجد الذى يكون من الرجاء له ثلاث علامات :
الرقص و التصفيق و الفرح ، و الوجد الذى يكون من الخوف له ثلاث علامات :
البكاء و اللطم و الزفرات . و الوجد الذى يكون من المحبة له ثلاث علامات 180 :
الغيبة و الاصطلام و الصراحات .
348 - معنى اين به پارسى آن است كه مىگويد : سر سماع در سه چيز است : يكى در بلاغت الفاظ ، دوم در لطف معانى ، سيم در استقامت مناهج .
و سر نغمه در سماع هم در سه چيز است : يكى خلق خوب ، دوم الحان به جايگاه خود ، سيم درستى ايقاع . و سر صادق در سماع هم در سه چيز است : يكى علم به خداى تعالى ، دوم وفا بر آنچه حق را بر وى است ، سيم جمع هم . يعنى هموم متفرقهء او يك هم شده باشد و آن هم بندگى حق باشد 181 در طلب رضاى حق تعالى ، بر اميد مشاهدهء جمال بىچون او . و مصطفى - عليه السلام - مىفرمايد : طوبى لمن جعل الله تعالى همومه هما واحدا فان من تشعبت به همومه لا يبالى الله تعالى فى أى اودية اهلكه 88 - . يعنى : هركه را انديشههاى گوناگون باشد ، حق تعالى باك ندارد كه او را در واديى از واديهاى هلاك [ اندازد ] اصل در طلب حق آن است كه طلب او يكى شده باشد ، هم در ارادت ، هم در طلب ، تا از ولايت اقتباس فوائد غيبى تواند كرد و به در توحيد كه مطلوب است رسيدن . و مكانى كه در وى سماع خواهند كرد بايد كه سه خصلت در وى جمع باشد : يكى بوى خوش بسيار ، دوم انوار بسيار هم در ظاهر هم در باطن ، سيم حضور اهل وقار . و سه چيز بايد كه در اين مكان نباشد :
يكى صحبت اضداد ، دوم صحبت كسى كه از وى حشمت دارند ، سيم صحبت كسى كه از سر لهو شنود . و با سه طايفه بايد كه سماع كنند : يكى با صوفيان ، دوم فقرا ، سيم دوستان ايشان . و بايد كه به يكى از سه معنى سماع شنوند : يكى به معنى محبت ، دوم به معنى رجاء ، سيم به معنى خوف . و وجدى كه از رجا
مصنفات فارسى ( فارسى ) — صفحة 118
مساهمون: نجيب مايل هروى
ص١١٨