آنكه او طاعت حق تعالى از من بيشتر كرده است . و اگر در سال با هم برابر باشند به چشم برادرى در وى نگرد و او را از خود بهتر داند ، بدان معنى كه گناه و تقصيرات خود را بيقين مىداند و از آن او نمىداند . و اگر از وى كهتر باشد به چشم فرزندى در وى نظر كند و با خود گويد كه او از من بهتر است از آنكه او معصيت حق كمتر كرده است .
310 - مقصود آن است تا پيوسته به چشم حقارت در نفس خود نگرد و به چشم عزت در ديگران نظر كند . و اين دعا از امير المؤمنين ابو بكر صديق - رضى الله عنه - نقل است كه بسيار خواندى : اللهم اجعلني عزيزا فى اعين الناس ذليلا فى عينى . تا از صفات مهلكه و عجب و كبر و حقد و حسد و امثال آن خلاص يابد .
311 - از سلطان العارفين ابو يزيد بسطامى - قدس الله روحه - نقل است كه روزى مىفرمود كه هركه خود را از فرعون بهتر داند ، متكبر است .
يعنى چون شخص بر خاتمت احوال خود اطلاع ندارد و بر سابقهء تقدير واقف نيست ، چه مىداند كه در نفس باز پسين ختم او بر كفرى باشد كه هزار بار از كفر فرعون غالبتر و شنيعتر .
312 - آخر از حال ابليس عبرت گير كه با وجود هفتصد هزارساله طاعت ، و شرف معلمى ملايكه ، به شومى كبر ملعون گشت . و بلعام و برصيصا كه اسم اعظم بر ايشان كشف گردانيده بود ، در آخر كار در سلك كلاب منخرط گردانيد كه
فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ الْكَلْبِ إِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ أَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْ
[ 7 / 176 ] اشارت بدان است .
313 - اى عزيز من ! بر تو باد كه پيوسته در خلق خداوند جل جلاله به چشم عزت و شفقت نگرى و پيوسته اين وصيت نبى را عليه السلام كه در آخر عمر مىفرمود : التعظيم لامر الله و الشفقة على خلق الله دائما پيش چشم دارى ، و پيوسته عيب خود جويى ، و نصيحت شنو باشى ، و از ضغن و حسد و حقد و امثال آن دور باشى ، تا دلت بيمار نشود . و همهء خلق آن خواهى كه به خود - خواهى ، و به نكبت هيچ مسلمانى شاد نشوى . هركه با تو در دنيا بدى كند ، تو