شيخ - قدس اللّه روحه - چنين مىفرمايد كه : اگر اين علم از آن علوم بودى كه به دو منزل شده بود كه به خلق رساند ، برسانيدى . و اگر دانستى كه صحابه را طاقت و قوت ادراك آن بودى ، چون ساير علوم ، بديشان رسانيدى . و اگر صحابه دانستندى ، پس نفرمودى كه : لو تعلمون . و اگر اين علم از علوم متعارف بودى ، اصحاب آن را طلب كردندى ، و گفتندى :
علمنا . بعد از آنكه شنيدند كه با ايشان فرمود كه : لو تعلمون ما اعلم ، صحابه دانستند كه اين علم حقايق رسالت بود ، و علمى بود كه سيد عالم بدان مخصوص بود و حق تعالى وى را بدان مخصوص گردانيده . و اگر اين علم بر راسخات جبال نهادندى ، كوهها از عظمت آن گداخته گشتى . بلى اظهار به ايشان به قدر مقادير ايشان مىفرمود . و حق تعالى او را فرمود
: فَاعْلَمْ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ
( 47 / 19 ) . و جايى ديگر فرمود
: رَبِّ زِدْنِي عِلْماً
( 20 / 114 ) . و سيد - صلى اللّه عليه و سلم - فرمود : انا اعلمكم . و در اين حديث مر اشارت نبوى به علمى و معنيى است از معانى كه سيد عالم بدان مخصوص بود . عقل و فهم آن را در نيابد ، و عاجز شوند همهء خلايق از آن ، و اشارت از اين معنى بدين عبارت نمود كه « : لست كاحدكم ، اظل عند ربى يطعمنى و يسقينى . »
الحديث الخامس
قال النبى - صلى اللّه عليه و سلم : رحم اللّه اخى يوسف ، لو لبثت فى السجن طول ما لبث لا جبت الداعى . صدق رسول اللّه .
شيخ - قدس اللّه روحه - در بيان اين حديث چنين فرمود كه : سيد عالم - عليه الصلاة و السلام و التحيه - اشاره به تمكين يوسف فرموده و تواضع و رفق خود ظاهر كرده . چنان كه خوى مبارك او بود . و حال رسول - صلوات اللّه و سلامه عليه - همه وقت و لطافت و انس بود .
و در اين حديث اظهار فرمود كه : لطافت و انس من بيش از آن يوسف است ، كه من شاهد مشاهد جمالم ، و رفاهيت مقام من است ، و مشاهدت و انس برگزيدمى بر بلا و مجاهده . از