پروردن ، مىداند كه چون فرزند « 1 » مىبايد « 2 » پروردن « 3 » [ 246 ب ] و در وقت رنجورى فرزند ، مىداند كه چون علاج مىبايد « 4 » كردن و در وقت بلا و دشمن ، مىداند كه خود را و فرزند « 5 » را چون از بلا و دشمن نگاه بايد داشت « 6 » و مانند اين « 7 » ، جمله ضرورى و الهامى « 8 » است . و آدمى در اين جمله با ديگر حيوانات شريك است . و آدمى كه ممتاز مىشود از ديگر حيوانات ، بعضى گفتهاند كه به نطق است « 9 » و « 10 » بعضى گفتهاند « 11 » كه به اكتساب علوم است و هر دو طايفه راست مىگويند « 12 » و مراد هر دو طايفه يكى است اما از اين سخن تو را چيزى نگشايد .
بدان كه انسان از ديگر حيوانات به سه چيز ممتاز مىشود « 13 » : يكى به علم « 14 » تجربه و يكى به علم حساب [ و يكى ] به وضع اصطلاح . اين است دانستن « 15 » حيوانات و اين است دانستن « 16 » آدمى ، بذهنى « 17 » و كسبى « 18 » كه در اين فصل « 19 » گفته شد . باقى هرچه به « 20 » غير اين است خيالات « 21 » و موهومات « 22 » و ترّهات است « 23 » .
اى درويش ، نه چنان است كه به غير اين علوم ، علومى ديگر نباشد « 24 » . انواع علوم بسيار است اما آدمى به سعى تا بدين جا بيش « 25 » نمىتواند « 26 » رسيد و حدّ علم آدمى تا بدين جا بيش نيست . انبيا مىگويند كه ما را به غير اين علوم ، علومى ديگر نباشد « 24 » . انواع علوم بسيار است اما آدمى به سعى تا بدينجا بيش « 25 » نمىتواند « 26 » رسيد و حدّ علم آدمى تا بدينجا بيش نيست . انبيا مىگويند كه ما را به غير اين علوم « 27 » به وحى « 28 » ، چيزهاى [ 247 الف ] ديگر معلوم شده است و نظر ما بر « 29 » چيزهاى ديگر افتاده است و امكان ندارد كه آدمى « 30 » به سعى و كوشش بدانجا « 31 » رسد « 32 » . اى درويش ، وظيفهء تو « 33 » آن است كه هرچه انبياء « 34 » گويند ، بگويى كه آمنت و صدّقت و
هامش
( 1 ) . كب : - فرزند .
( 2 ) . مت : بايد .
( 3 ) . كد : پرورد .
( 4 ) . مت ، كب : بايد .
( 5 ) . كب : فرزندان .
( 6 ) . مت ، كد ، كب : داشتن .
( 7 ) . مت : + و اين .
( 8 ) . كد ، كب : الهام .
( 9 ) . مت : + و بعضى گفتهاند كه به نطق است ، كد : - است .
( 10 ) . كب : - بعضى گفتهاند كه به نطق است و .
( 11 ) . مت : - گفتهاند .
( 12 ) . مت ، كد ، كب : گفتهاند .
( 13 ) . مت : + و .
( 14 ) . اساس : + و .
( 15 ) . مت ، كد ، كب : دانش .
( 16 ) . مت ، كد ، كب : دانش .
( 17 ) . مت ، كد ، كب : بديهى .
( 18 ) . كد ، كب : كسى .
( 19 ) . كب : فضل ، + كه .
( 20 ) . كب : - به .
( 21 ) . كد ، كب : + است .
( 22 ) . مت ، كد ، كب : + و طامات .
( 23 ) . كد ، كب : - است .
( 24 ) . اساس : + و .
( 25 ) . كب : - بيش .
( 26 ) . كد ، كب : نتواند .
( 27 ) . كد ، كب : + علوم ديگر هست كه .
( 28 ) . كب : وى .
( 29 ) . كب : به .
( 30 ) . مت : آدميان .
( 31 ) . مت : به آنجا ، كد ، كب : بدين جا .
( 32 ) . مت ، كد ، كب : رسند .
( 33 ) . كد ، كب : - تو .
( 34 ) . اساس : - انبيا .