نطفهء هر حيوانى مملوّ از عشقند « 1 » . نه بر ديگرى « 2 » عاشقند ، بر خود عاشقند و طالب ديدار خودند و مىخواهند « 3 » خود را چنانكه خودند ، ببينند « 4 » . پس به اين سبب هر يك « 5 » از افراد موجودات در سير و سفرند و روى در نهايت خود دارند « 6 » و طالب كمال « 7 » خودند تا خود را بر خود ظاهر گردانند و « 8 » معشوق را در نظر « 9 » عاشق ، جلوه دهند . پس خود مىزايند و خود مىرويند « 10 » و خود مىپويند . و چون سير و « 11 » سفر هر يك « 12 » به نهايت مىرسد باز از سر آغاز مىكنند « 13 » از جهت آنكه عاشق را از ديدار « 14 » معشوق هرگز سيرى نباشد « 15 » بلكه هر نوبت كه جمال « 16 » معشوق را درمىيابد ، لذتى نو « 17 » و ذوقى ديگر مىيابد .
اى درويش ، عشق است كه جان عالم است و عشق است كه « 18 » داراى عالم است و عشق است كه جنباننده عالم است « 19 » . به چندين [ 229 الف ] هزار صفت « 20 » و اسامى ، موصوف و مسما است . و از اينجا « 21 » گفتهاند « 22 » كه عاشق ، وى است و معشوق هم وى است « 23 » و محب ، وى « 24 » و « 25 » محبوب هم وى است .
فصل در سخن اهل تصوف در بيان عشق
بدان كه اهل تصوف مىگويند « 26 » كه خلقت آدمى چنين افتاده است كه مايل باشد به چيزى موافق و متنفّر « 27 » باشد از « 28 » چيز « 29 » ناموافق .
چون اين مقدمه معلوم كردى ، اكنون بدان كه اگر آن چيز موافق ، موافق « 30 » طبع باشد ، طبع به آن چيز مايل باشد همچون غذاى جسمانى و لذات « 31 » بدنى . و اگر آن
هامش
( 1 ) . كد ، كب : عشق است .
( 2 ) . كد ، كب : ديگر .
( 3 ) . مت : + كه
( 4 ) . كب : خود نه بينند
( 5 ) . مت : يكى
( 6 ) . كب : خودند
( 7 ) . كب : - كمال
( 8 ) . كد ، كب : - و .
( 9 ) . كد : + هر
( 10 ) . مت : مىروند
( 11 ) . كد : - سير و
( 12 ) . مت : يكى
( 13 ) . كب : مىكند
( 14 ) . كد ، كب : ديدن .
( 15 ) . كب : نيست
( 16 ) . كد ، كب : - جمال
( 17 ) . كد ، كب : - نو .
( 18 ) . مت : - كه ، كب : - عشق است كه
( 19 ) . مت : + و عشق است
( 20 ) . مت ، كد ، كب : صفات .
( 21 ) . كب : + است كه
( 22 ) . كد : گفته
( 23 ) . مت : - است
( 24 ) . كد ، كب : + است .
( 25 ) . مت : - و
( 26 ) . مت : مىگويد
( 27 ) . كب : متفرّق
( 28 ) . مت : او
( 29 ) . مت ، كد ، كب : چيزى .
( 30 ) . كد ، كب : - موافق .
( 31 ) . مت : لذّت