اصل سوم در معرفت انسان
بدان كه اهل شريعت مىگويند كه انسان ، مستعد اكتساب « 1 » علوم و اقتباس انوار است ؛ يعنى جسم « 2 » ، استعداد اكتساب علوم ندارد و روح هم استعداد اكتساب علوم ندارد « 3 » امّا چون جسم و روح با يكديگر مىآميزند ، مستعد اكتساب علوم و اقتباس انوار مىشوند .
چون اين مقدمات معلوم كردى ، [ 230 الف ] اكنون بدان كه انسان ، مركب است از دو جوهر : يكى از جسم كه از « 4 » عالم خلق است و يكى از روح كه از « 5 » عالم امر است . و اين روح كه از عالم امر است « 6 » ، پيش از قالب « 7 » به چندين هزار سال آفريده شده بود 60 و در جوار حضرت آفريدگار مىبود « 8 » تا آنگاه كه آفريدگار - تعالى و تقدس « 9 » - قالب « 10 » او را بيافريد و مستوى « 11 » كرد « 12 » و « 13 » روح آن قالب را در آن قالب دميد .
فصل [ در بيان انواع روحها ]
بدان كه هر آدمى كه هست ، روح نباتى دارد و محل وى جگر است و « 14 » در پهلوى راست است و روح حيوانى دارد كه محل وى « 15 » دل است كه در پهلوى چپ است
هامش
( 1 ) . كب : اكتاب .
( 2 ) . مت : چشم .
( 3 ) . كد ، كب : - و روح هم . . . ندارد .
( 4 ) . اساس : - از .
( 5 ) . اساس : - از .
( 6 ) . اساس : + كه .
( 7 ) . كد : غالب ، كب : غالب هم .
( 8 ) . كب : بود .
( 9 ) . كب : - تا آنگاه كه آفريدگار تعالى و تقدس .
( 10 ) . كد : غالب .
( 11 ) . مت : مسوّى .
( 12 ) . كد ، كب : - كرد .
( 13 ) . مت ، كد ، كب : - و .
( 14 ) . مت ، كد ، كب : كه .
( 15 ) . كد ، كب : آن .